About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Alleen met politieke hervormingen kan de Chinese economie nog jaren groeien

Alleen met politieke hervormingen kan de Chinese economie nog jaren groeien

4 December 2012

‘China wordt een land van leugens. Zelfs mensen aan de top geloven niet dat het communisme de toekomst heeft.’ De 84-jarige Mao Yushi is niet bang boude uitspraken te doen. De grondlegger van de moderne Chinese economie sprak deze week in Nederland met zakenlieden, hoge ambtenaren en grote ondernemingen.

In de Chinese pers wordt Mao Yushi een van de meest invloedrijke economen genoemd. Hij studeerde in 1950 af in Shanghai, zette in 1983 zette een onafhankelijke denktank op in Beijing en was in de 80-er jaren verbonden aan de Harvard Universiteit.

Open deur
Glashelder legt hij uit wat China de afgelopen jaren allemaal heeft bereikt. Sinds de open-deur-politiek van Deng Xiaoping kan het land bogen op uitstekende groeicijfers, lage inflatie en een goede infrastructuur. Trots meldt hij dat er in China vrijwel nooit stroomstoringen zijn. En in 1979 waren er maar twee bruggen over de Yangtse, de rivier die het land in tweeën deelt, nu bijna vijftig. Dat is duidelijk vooruitgang.

Maar Mao Yushi heeft ook kritiek en daarbij neemt hij, anders dan veel andere Chinezen, geen blad voor de mond. Dat getuigt van moed, alhoewel hij zich ongetwijfeld beschermd voelt door zijn status en leeftijd. Voor het Chinese model, waarbij een florerende economie en een sterk centralistisch, autocratisch politiek systeem samengaan, ziet hij geen toekomst

Machtsmisbruik
De staat heeft in China veel te veel macht, meent hij. Verwijzend naar het Bo Xilai schandaal en de talloze landconflicten, noemt hij machtsmisbruik als belangrijkste probleem, naast corruptie en de groeiende kloof tussen arm en rijk. Maar waar hij zich het meest over opwindt is het feit dat Chinezen hun geschiedenis niet kennen. Het officiële oordeel over Mao Zedong is dat zijn daden voor 70% goed en 30% fout waren, zonder in detail te treden over de fouten. Toen hij vorig jaar schreef dat Mao Zedong zo’n 50 miljoen doden op zijn geweten heeft als gevolg van politieke vervolging en hongersnood door falend beleid, brak een storm van protest los.

Politieke hervormingen vormen in zijn visie een voorwaarde voor verdere groei van de economie. De financiële sector is niet gezond, banken, hogesnelheidslijnen en andere infrastructurele werken zijn staatseigendom en ze verliezen allemaal geld. De staat zou zich terug moeten trekken uit de grote staatsbedrijven, die niet concurrerend en niet productief zijn. Daarmee kan ook corruptie worden ingedamd.

Nog decennia groei mogelijk
Als de rol van de staat wordt afgebouwd kan de Chinese economie nog decennia groeien, meent Mao Yushi. Daarin wordt hij gesteund door andere Chinese economen, zoals Zhu Xiaodong, verbonden aan de University of Toronto. Zhu wijst erop dat de Chinese productiviteit enorm is gestegen, maar dat China van ver moest komen: in 1978 was de productiviteit slechts 3% van die van de VS. Inmiddels is dat 13% en als China nog 20 jaar op dezelfde voet doorgroeit, is het 40%. De economische groei van landen als Japan en Korea begon pas af te remmen toen ze boven de 60% van de Amerikaanse productiviteit kwamen.

Van alle grote economieën heeft China bovendien de laagste consumptie. Simpel gezegd: de staat is rijk, maar de bevolking is arm. Voor een gezonde economie zouden Chinezen veel meer moeten consumeren. Daarvoor zijn hervormingen nodig, bijvoorbeeld op het gebied van lonen en sociale zekerheid. De Chinese regering kan dan een groter deel van de staatsinkomsten ten goede laten komen aan de eigen bevolking. Op dit moment wordt nog veel geld belegd in het buitenland, bijvoorbeeld in de Amerikaanse staatsschuld.

Om werkelijk te kunnen hervormen moet de Chinese regering, of beter: de communistische partij, haar ideologische veren afleggen. Of ze daartoe bereid is, is natuurlijk zeer de vraag.

Experts on this news

Ardi Bouwers

Subject Matter Expert

Ardi Bouwers

Ardi Bouwers is a Sinologist and a journalist. As deputy editor-in-chief of Radio Netherlands Worldwide she has led various editorial teams and projects. She also has in-depth expertise and experience in the field of the international media industry, and particularly on the rise of social media in China.

View profile

Related news

Column

China streeft naar meer maritieme macht

21 January 2013

China streeft naar meer maritieme macht

Opeens lijkt China de blik naar de zee te richten, na eeuwenlang vooral oog te hebben gehad voor het vasteland. De vorige periode waarin China zich sterk manifesteerde op maritiem gebied was eeuwen geleden: in de vroege 15e eeuw toen admiraal Zheng He zijn zeven zeereizen maakte. Alle Chinese kinderen leren dat nog steeds op school.

Read more

Column

Chinees Twitter: breekijzer voor verandering of toch propaganda?

7 January 2013

Chinees Twitter: breekijzer voor verandering of toch propaganda?

Bijna 600 miljoen mensen zitten in China op het internet. Ze praten mee over de laatste aflevering van The Voice of China, de nieuwste iPhone kloon en de meest gewilde designer handtas. Maar steeds vaker geven ze ook - vaak ongezouten - hun mening over een geplande fabriek in de buurt, een corrupte ambtenaar, een malafide arts of de minnaressen van een politicus. Sociale media vormen een kanaal om verbazing, bewondering of woede te uiten. Een kanaal dat heel veel mensen in alle uithoeken van het land een stem geeft.

Read more

Column

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

2 January 2013

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

Het jaar 2012 werd het jaar van het wantrouwen en Nederland op zijn smalst. Twee gebeurtenissen symboliseren dit. De belachelijke discussie over de dood van Johannes de bultrug, die zelfs tot vragen in het parlement leidde, toonde aan dat publiek, politiek en media zich met volstrekte non-issues bezighouden die meer zeggen over de maatschappij zelf dan over die bultrug.

Read more

Column

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

22 December 2012

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

Premier Rutte kwam opgewekt van zijn laatste eurotop terug. Er was niets bereikt, en dat was goed. De euro is in rustiger vaarwater terecht gekomen en het is nu niet de tijd voor vergezichten over een toekomstig Europa. Gaat u maar rustig slapen, alles is onder controle. Maar als de geschiedenis van internationale crises iets bewijst, is het dat deze grillig verlopen en dat geen voorspelling klopt. Politici worden geleid door wensdenken. Ze doen te weinig en te laat, dus blijft de crisis dooretteren.

Read more

Column

Soft power: China zwalkt tussen charme en intimidatie

12 December 2012

Soft power: China zwalkt tussen charme en intimidatie

‘Eigenlijk is soft power een Chinees concept’, vertelde een Chinese kennis me. ‘Sun Tzu schreef ruim 2000 jaar geleden in De Kunst van het Oorlogvoeren al dat de meest capabele leider zijn tegenstander onderwerpt zonder slag te leveren.’ Westerse bronnen noemen de politicoloog Joseph Nye van Harvard als degene die de term soft power introduceerde – hij wilde daarmee aangeven dat landen hun doelen ook kunnen bereiken door aantrekkingskracht of overreding in plaats van met dwang - maar Chinezen zien zichzelf graag als bron van een goed idee.

Read more

Column

Chinees succes in Afrika, wen er maar aan

26 November 2012

Chinees succes in Afrika, wen er maar aan

‘Ik wil China bedanken, omdat jullie hulp geven zonder politieke voorwaarden.’ Dat zei president Yoweri Museveni afgelopen week bij de start van de bouw van een snelweg in Oeganda. China financiert de weg van 350 miljoen dollar. Museveni vervolgde zijn toespraak met een sneer naar ‘het westen, dat hulp gebruikt om ondergeschiktheid te creëren in plaats van onafhankelijkheid.’

Read more

Column

Corruptiebestrijding is prioriteit nummer één in China

19 November 2012

Corruptiebestrijding is prioriteit nummer één in China

Vraag Chinezen naar politiek en ze beginnen over corruptie. Dat is het onderwerp dat mensen dagelijks bezighoudt. Op straat en op het werk klaagt iedereen erover en op sociale media websites wordt er volop over gediscussieerd. In de tweede column van haar serie over binnenlandse en internationale aspecten met betrekking tot China richt Ardi Bouwers zich deze maal op corruptie.

Read more

Column

Warm met dank aan de communistische partij

13 November 2012

Warm met dank aan de communistische partij

China ontpopt zich langzaam tot een wereldmacht. Het is inmiddels de op een na grootste economie van de wereld, na de Verenigde Staten, maar ook op politiek gebied vinden er grote veranderingen plaats. Reden voor Ardi Bouwers om in een serie columns verschillende binnenlandse en internationale aspecten van China te belichten.

Read more