About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Amerikaanse macht is tanende, Europa zakt weg in irrelevantie

28 March 2012

De boel bij elkaar houden. Was dat niet de opdracht die Job Cohen zichzelf oplegde toen hij in 2001 burgemeester in Amsterdam werd? Het is hem daar aardig gelukt, maar in het parlement ging het hem minder goed af.

Had Cohen ooit een internationale functie gehad, dan zou hij hebben gemerkt dat het in de internationale arena schier onmogelijk is om de boel bij elkaar te houden. Internationaal is er niemand die dat kan doen. De VN mist daarvoor de bevoegdheid en de tanden; het is geen supranationale organisatie. Een land als Amerika is formeel de leider van de trans-Atlantische wereld, maar die bestaat inmiddels uit landen die in een diepe economische en politieke crisis verkeren. Bovendien is de Amerikaanse macht tanende. Het verzwakkende Washington kijkt steeds minder naar het in irrelevantie wegzakkende Europa en kijkt in toenemende mate naar de plaats waar toekomstige belangen echt in het geding zijn: China en de andere opkomende machten in Azië.

De consequenties zijn voor Europa duidelijk zichtbaar. Amerika wordt selectief in zijn buitenlandbeleid en wil Europa niet meer te hulp schieten. Libië? Als Sarkozy en andere Europese leiders daar oorlog willen voeren, willen de Amerikanen hun militaire operaties hooguit faciliteren, maar zijn ze niet bereid deel te nemen aan gevechtsoperaties. Iran? Liever geen oorlog met dat land omdat dit de olieprijzen opjaagt.

Dus oefent Amerika druk uit op Israël om niet tot onzalige bombardementen over te gaan. Washington gaat akkoord met economische sancties die voorspelbaar geen effect hebben. Want dat hebben sancties bijna nooit, weet elke deskundige. Noord-Korea? Laat China daar het voortouw nemen. En dus verwelkomde Washington, hoewel voorzichtig, de recente aankondiging van het regime in Pyongyang dat gestopt wordt met het atoomprogramma en de testen van raketten. Syrië? Liever geen interventie in dat land, want dat brengt Amerika slechts op ramkoers met Rusland en China die absoluut geen inmenging in dat land willen.

Bovendien ziet Obama inmiddels in dat westerse interventies, om het eufemistisch te zeggen, niet altijd even succesvol zijn. Libië zinkt weg in chaos en de recente moordpartij van een doorgedraaide Amerikaanse militair in Afghanistan zou wel eens een keerpunt in de Amerikaanse betrokkenheid bij de opbouw van dat land kunnen zijn. Een interventie in Syrië zou mogelijk rampzalig kunnen verlopen omdat de middelen, het geld en het politieke uithoudingsvermogen bij Amerika en zijn bondgenoten ontbreken.

Het is voor mij volstrekt helder dat de Amerikanen hun mondiale rol door hun eigen economische en politieke problemen aan het herdefiniëren zijn. Voor Europa is dat slecht nieuws, want door de Europese verdeeldheid is een supermacht noodzakelijk om richting te geven en de boel (lees de trans-Atlantische wereld) bij elkaar te houden. Zonder dat kan Europa nog minder internationale slagkracht ontwikkelen. Zonder Amerika zijn grote Europese militaire operaties onmogelijk, kunnen economische belangen moeilijker worden verdedigd en kan geen vuist in internationale organisaties worden gemaakt.

De oplossing is één Europa, maar dat komt er voorlopig niet. Rest onze morele verontwaardiging over de toestand in de wereld, die we daarmee helaas niet kunnen beïnvloeden.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

News

10 September 2012

The Centre of Excellence for National Security visits HCSS

On September 12, HCSS will be visited by a team from the Centre of Excellence for National Security, a research unit of the S. Rajaratnam School of International Studies (RSIS) at Nanyang Technological University, Singapore.

Read more

Column

11 May 2012

Obama kan munt slaan uit Afghanistan, Europese collega’s niet (NL)

Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan bestaat een begrijpelijke aandrang om Afghanistan zo snel mogelijk te verlaten.

Read more

News

15 April 2012

'5 over 12': Hoe Nederland toch sterker uit de crisis kan komen. Schrijf je nu in voor het Boekseminar (NL)

Het programma van het seminar staat in het teken van Rob de Wijk zijn nieuwe boek ‘5 over 12’.

Read more

News

27 March 2012

HCSS celebrates 5th anniversary!

On 27 March 2012 the Hague Centre for Strategic Studies celebrated its 5th anniversary.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

26 September 2016

China doet gooi naar technologisch leiderschap

26 September 2016

Verbeteren EU-voorstellen het vertrouwen in de Unie?

Global Trends