About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Barbarij maakt ingrijpen in Syrië bijna onmogelijk

22 May 2013

De barbarij in Syrië overschrijdt zo langzamerhand alle grenzen. Zoals gebruikelijk wordt druk gespeculeerd over de schuldvraag. Afhankelijk van voor wie je partij kiest, is die vraag eenvoudig te beantwoorden. Het Westen legt de verantwoordelijkheid bij het regime van Assad; Rusland en Iran wijzen naar de opstandelingen.

De waarheid ligt in het midden. Wie de video ziet van een lokale extremist die zich laat filmen terwijl hij een hart uit een lijk snijdt en er zijn tanden in zet, weet dat het niet om gezellige troetelrebellen gaat, maar om barbaarse machtswellustelingen die met nietsontziende terreur hun doel willen bereiken. In de regio rond Banias, een soennitische enclave in een overwegend alawitisch, pro-Assad deel van Syrië, lijkt door sektarische strijd het conflict een nieuwe wending te krijgen. Oppositieleiders spreken van etnische zuivering zodat Assad een rompstaat kan vestigen als Syrië uit elkaar valt.
 
Nu de barbarij nieuwe hoogtes bereikt, wordt ingrijpen steeds moeilijker. De dynamiek van het conflict doet inmiddels denken aan die van de Rwandese genocide van 1994. Ook toen gingen alle remmen los en ook toen werd gesproken over ingrijpen. Toenmalig president Clinton verbood echter over genocide te spreken. Want genocide verplicht de internationale gemeenschap tot ingrijpen. Met het debacle van de humanitaire interventie in Somalië van enkele jaren daarvoor nog vers in het geheugen, hadden de Amerikanen absoluut geen trek in een nieuw ongewis, niet te winnen avontuur.

De situatie in Syrië toont voor de zoveelste keer aan dat discussies over ingrijpen te laat komen. Wie effectief wil ingrijpen, moet er vroeg bij zijn. Zo niet, dan heeft het conflict een dynamiek gekregen die niet meer is te beteugelen. In die situatie is Syrië beland.

De enige theoretische mogelijkheid voor ingrijpen is een vliegverbod en het instellen van een bufferzone in het grensgebied van Turkije en Syrië als opvanggebied voor vluchtelingen. Die moeten vervolgens met landstrijdkrachten worden beschermd, terwijl de gevechten elders in het land dan gewoon doorgaan. Die oplossing doet denken aan het instellen van een vliegverbod ten behoeve van de Koerden in het noorden van Irak in het begin van de jaren negentig. Operatie Provide Comfort moest vervolgens de Koerden beschermen die voor het regime van Saddam Hoessein waren gevlucht.

Helaas heeft de internationale gemeenschap zelf bijgedragen aan de ontstane situatie: iedereen kiest verschillend partij. Wij westerlingen willen niet met Assad praten. Ook niet met Iran, zijn belangrijkste bondgenoot. We willen wel praten met de Syrische Nationale Coalitie die niet alle rebellen vertegenwoordigt, zoals de extremisten van Al Noesra.

Door de westerse discussie over het gedeeltelijk opheffen van sancties ten voordele van de rebellen en discussies over wapenleveranties, geven we de rebellen een prikkel om niet te onderhandelen, maar door te gaan. Dat Rusland hier volstrekt anders in staat, behoeft geen betoog.

Door dat kiezen voor verschillende partijen kan er geen vredesproces op gang komen. Daarvoor zijn constructieve onderhandelingen zonder voorwaarden vooraf met alle partijen nodig. Zo niet, dan blijven we steken in verontwaardiging en hulpeloos geroep dat er ‘toch iets moet gebeuren’.

Trouw, 17-05-2013

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

HCSS in the media

30 May 2013

Terrorist kopieert ’stoer gedrag’

Na Boston werd de wereld opnieuw opgeschrikt door zogenaamde ’lone wolves’ die in Londen met een kapmes een militair afslachtten. Individuen die aanslagen plegen; ze zijn nauwelijks te stoppen, want er is geen enkel zicht op. En er bestaat een grote kans dat het hier niet bij blijft. Deskundigen houden de adem in voor het fenomeen kopieterrorist.

Read more

Column

29 May 2013

“De discussie over schaliegas is te ideologisch geworden”

Cognitieve dissonantie is het onaangename gevoel dat je overvalt als je iets hoort dat indruist tegen je eigen mening en overtuiging. ‘Dat is toch onzin; het kan gewoon niet', hoor je dan. Ik moest er aan denken tijdens al die debatten over schaliegas.

Read more

Column

24 May 2013

Machtspolitiek in Azië doet denken aan Europa van de 19de eeuw

Een land kan zijn bondgenoten kiezen, maar niet zijn buren, zei de Chinese premier Li Keqiang tijdens een bezoek aan India, zijn eerste buitenlandse reis sinds hij in maart aantrad. Kennelijk zijn India en China geen bondgenoten, maar kunnen ze zich ook geen conflicten veroorloven.

Read more

Column

13 May 2013

Lesje in staatsrecht helpt tegen afbraak van essentiële taken

Tijdens haar afscheid gaf koningin Beatrix een les staatsrecht, waarop haar zoon tijdens zijn inhuldiging voortbouwde. Dat was prima, want staatsrechtelijke inzichten blijken bij burger en politiek soms te ontbreken.

Read more

Column

6 May 2013

“De PvdA is dus voorwaardelijk akkoord met schaliegas”

De PvdA is dus voorwaardelijk akkoord met de winning van schaliegas. Eerst moet een rapport van het ministerie van Economische Zaken worden afgewacht, dat moet uitwijzen of de winning schoon en veilig kan gebeuren. Als dat het geval is, zal het besluit tot proefboringen met een positief advies aan de leden worden voorgelegd, aldus PvdA-Kamerlid Jan Vos.

Read more

Column

6 May 2013

Vijftig tinten rood: zijn er in Syrië chemische wapens ingezet?

Na ‘Vijftig tinten grijs’ volgt nu ‘Vijftig tinten rood’. Even opwindend, ook al gaat het niet over seks. Met de vermeende inzet van chemische wapens zouden de Syriërs volgens de Amerikanen over de rode lijn zijn gegaan. De Britse premier Cameron liet zich in soortgelijke bewoordingen uit. Maar hoe rood is rood?

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

26 September 2016

China doet gooi naar technologisch leiderschap

26 September 2016

Verbeteren EU-voorstellen het vertrouwen in de Unie?

Global Trends