About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Bezuinigen is makkelijker dan een aanvalsplan bedenken

14 June 2013

PvdA-leider Diederik Samson is het eens met premier Rutte dat vergezichten over de toekomst van de Europese Unie geen zin hebben. Eerst moet volgens hen het huidige Europa worden gerepareerd.

Repareren is inderdaad nodig om bijvoorbeeld een toekomstige bankencrisis te voorkomen. Dat reparatiebesluit is reeds genomen en leidt tot meer, in plaats van minder Europa. Vrijwel alle reparaties eisen meer Europa. Niemand die dat hardop durft te zeggen. De Economist beschreef politici in Europa daarom als slaapwandelaars: ze lopen een kant op, zonder te weten waarheen en waarom. Op de omslag van het Britse opinieblad liepen ze richting een ravijn.

Ik ben het met de Economist eens dat visieloosheid in crisistijd tot rampen leidt. Recent stelde de International Labour Organization (ILO) dat door de financiële crisis de jeugdwerkloosheid zo oploopt dat de sociale structuur vooral in het zuiden van Europa, het noorden van Afrika en het Midden-Oosten compleet verkruimelt. Als het imaginaire sociale contract tussen leiders en bevolking wordt verbroken, wat overigens gebeurde tijdens de Arabische opstanden, dan is het gebeurd met die leiders. Dat sociale contract steunt op de loyaliteit van de bevolking in ruil voor veiligheid en welvaart. Kunnen leiders niet leveren, dan gaat het mis. De ILO waarschuwde dus voor grootschalige onlusten. Samson heeft daarom een punt als hij pleit voor een socialer Europa en een jeugdwerkgarantieplan. Dat is goed voor de stabiliteit, maar is niet genoeg.

In Nederland is met het sociaal akkoord het polderen opnieuw uitgevonden. Op zich is rust in de polder prima, maar het sociaal akkoord is niet meer dan herverdeling van welvaart. Hoe wij in de toekomst ons geld gaan verdienen in een snel veranderende wereld is een belangrijkere vraag. Dit eist een strategie gericht op economisch herstel. Omdat Nederland zijn geld grotendeels in Europa verdient, moet die Europees worden beklonken.

Exportkansen
De Oeso, de club van ontwikkelde economieën, en de FAO voorspelden vorige week dat door de blijvend hoge vraag uit China, de afnemende groei in landbouwopbrengsten en door het toenemend gebruik van biobrandstoffen de voedselprijzen de komende jaren hoog blijven. Hoge voedselprijzen leiden per definitie tot revoluties. Voor de Arabische opstanden was het de trigger. Interessant is dat beide organisaties stellen dat 'agro' niet langer een door beleid, maar een door de markt gedreven sector is.

Dat creëert enorme exportkansen voor Nederland als de tweede landbouwexporteur van de wereld en voor Europa, waar grond nog steeds gesubsidieerd braak ligt. Koppel hieraan de noodzaak voor recycling en de ontwikkeling van innovatieve alternatieven voor de door de oplopende Chinese vraag schaarsere grondstoffen en de contouren van onze economische prioriteiten worden zichtbaar.

Ik denk dat al die mensen die niet op Europese vergezichten zitten te wachten, wel zitten te wachten op een concreet plan hoe Nederland economisch op gang komt en welke rol daarbij van Europa wordt verwacht.

Nu nog wordt dit complexe vraagstuk versmald tot de vraag 'wel of niet extra bezuinigen'. Het illustreert het gebrek aan visie van de slaapwandelaars. Ik geef echter toe dat bezuinigen gemakkelijker is dan het ontwikkelen van strategie voor economische aanpassing.

Trouw, 14-06-2013

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

News

2 August 2013

Persbericht: TNO en HCSS richten Expertisecentrum Grondstoffen op

TNO en HCSS gaan hun beschikbare kennis op het gebied van grondstoffen bundelen in een Expertisecentrum Grondstoffen. Met de oprichting van dit Expertisecentrum versterken TNO en HCSS hun brede expertise op dit gebied.

Read more

Column

28 June 2013

Timmermans' Internationale Veiligheidsstrategie was hard nodig

Minister Timmermans heeft een Internationale Veiligheidsstrategie geschreven. Dat was hard nodig. China komt op. De wereld verbrokkelt in meerdere, elkaar beconcurrerende machtscentra.

Read more

Column

25 June 2013

Sleutel oplossen van conflict Syrië ligt in Teheran

Een paar weken geleden voorspelde ik dat over Syrië de roman '50 tinten rood' zal worden geschreven. Dat gebeurt nu.

Read more

HCSS in the media

25 June 2013

Rob de Wijk: 'Wij gaan hier binnenkort ook de straat op'

Edward Snowden heeft in Ecuador asiel aangevraagd en de gezondheidstoestand van Nelson Mandela is nog steeds kritiek. Wat vindt Rob de Wijk, directeur van het The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) van het nieuws van de dag?

Read more

Column

7 June 2013

Het Westen kan niet alleen met de gematigde rebellen praten

Na 430 interviews kwam een VN-commissie tot de conclusie dat er in Syrië mogelijk chemische wapens zijn ingezet. De Franse minister van buitenlande zaken Fabius was stelliger. Testen van materiaal uit Syrië zouden uitwijzen dat sarin is gebruikt.

Read more

Column

31 May 2013

Feitenvrij wensdenken: ook politici hebben er soms last van

Degenen die zich aan de politieke uitersten bevinden, geloven vaak in een geheimzinnige, bepalende macht. Of het nu om ufo's gaat, de opwarming van de aarde, of de moord op Fortuyn, volgens onderzoekers André Krouwel en Jan Willem van Prooijen gelooft een aanzienlijk deel van het electoraat, vooral bij PVV en SP, in complottheorieën (Trouw, 22 mei).

Read more

HCSS in the media

30 May 2013

Terrorist kopieert ’stoer gedrag’

Na Boston werd de wereld opnieuw opgeschrikt door zogenaamde ’lone wolves’ die in Londen met een kapmes een militair afslachtten. Individuen die aanslagen plegen; ze zijn nauwelijks te stoppen, want er is geen enkel zicht op. En er bestaat een grote kans dat het hier niet bij blijft. Deskundigen houden de adem in voor het fenomeen kopieterrorist.

Read more

This article can be found in these programs:

Resources

22 September 2016

Breakfast session 'Feeding the megacity'

20 September 2016

Troonrede 2016

13 September 2016

The geopolitical impact of the shale revolution

Resources