About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

De NAVO zit in een crisis en kan niet zonder de VS (NL)

17 June 2011

Vorige week verklaarde Amerika's defensieminister Robert Gates de Navo bijna dood. Voor Europa dreigt 'collectieve irrelevantie' omdat de driehonderd miljard dollar (210 miljard euro) die daar aan defensie wordt besteed niet tot iets militair bruikbaars leidt.

Er is geen Europese defensie, maar er zijn veel aparte Europese krijgsmachtjes. Door die versplintering wordt geld inefficiënt besteed. Zou Gates wel in de gaten hebben dat Europa uit soevereine landen bestaat en dat zeker in het huidige klimaat van euroscepcis het onmogelijk is om tot één Europees leger te komen?

Serieuzer is zijn aantijging dat Europese landen door aanhoudende bezuinigingen nauwelijks meer in staat zijn grote militaire operaties uit te voeren. Slechts enkele landen spelen een rol van betekenis in de oorlog met Kadafi. Afgezien van Frankrijk en Engeland noemde Gates Noorwegen, Denemarken en België. België? Jazeker, België. Dat is het land dat qua defensie een schrikbeeld voor Nederland is.

Door al dat gedoe in Europa verliest het Amerikaanse Congres volgens Gates zijn geduld. De Amerikanen hebben geen zin om de Europeanen iedere keer te hulp te schieten. Frankrijk en Engeland begonnen een oorlog tegen Kadafi, maar ze blijken de klus niet zonder de VS te kunnen klaren. Amerikaanse politieke leiders, zegt Gates, kunnen daarom tot de conclusie komen dat de investeringen in de Navo niet meer lonen. De conclusie? De Navo kan zo ter ziele gaan.

Gates zal de situatie niet snel zien verbeteren. Frankrijk en Engeland moeten over een paar maanden de oorlog tegen Kadafi staken omdat het geld op is. Daarnaast speelt dat in het postmoderne Europa grotere scepsis tegen militaire operaties heerst dan in supermacht Amerika. Dat verklaart waarom Europa tot op het bot verdeeld is.

In Afghanistan lijken de rijen nog enigszins gesloten. Maar de Nederlandse bijdrage in Kunduz die nu van start gaat, toont aan hoe lastig het is de kikkers in de kruiwagen van de Navo te houden. In plaats van een redelijke bijdrage te leveren in Uruzgan, voert Nederland nu een kleine politiemissie in Kunduz uit waardoor het een onderpresteerder is geworden. Dat is volgens de bondgenoten niet bevorderlijk voor de solidariteit en voor het wederopbouwproces waardoor hun troepen langer moeten blijven.

In de ogen van sommige Navo-landen, en zeker in die van Gates, deugt de opstelling van Nederland ten aanzien van Libië ook al niet. Het Nederlandse kabinet wil niet bombarderen en is niet bereid de voorlopige raad als legitieme vertegenwoordiger van het Libische volk te aanvaarden. Hier ben ik het eens met onze regering. Want het is riskant partij te kiezen in een burgeroorlog die de Navo niet mag verliezen en die leidt tot de verplichting het land straks op te bouwen. Duitsland doet overigens helemaal niets.

Libië toont vooral aan hoe verdeeld de Navo is. Ik vrees dat Gates daarom gelijk heeft. De Navo verkeert in een existentiële crisis. Schoppen tegen onderpresterende Europeanen is niet nieuw. Nieuw is dat Amerika openlijk dreigt de stekker uit de samenwerking te trekken. In dat geval valt de Atlantische wereld uiteen en mogen de Europeanen hun veiligheidsproblemen zelf oplossen. Helaas kunnen ze dat niet, terwijl de Arabische wereld in brand staat.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

News

20 December 2011

Nieuw Rapport: Geen maritieme macht zonder maritieme kunde (NL)

De recente studie Geen maritieme macht zonder maritieme kunde van het Den Haag Centrum voor Strategisch Studies (HCSS) stelt dat de Koninklijke marine innovatiever, flexibeler en kosteneffectiever moet werken.

Read more

HCSS in the media

1 December 2011

Slecht nieuws voor het Noorden dient de eurozone (NL)

Zou de waarschuwing van het Britse ministerie van buitenlandse zaken aan zijn ambassadeurs in de eurolanden, dat zij zich moeten voorbereiden op rellen in heel Europa en sluiting van de banken, bewaarheid worden?

Read more

News

15 November 2011

NAVO posture review: nieuwe dreigingen, nieuwe capaciteiten? (NL)

In de aanloop naar de NAVO-top in 2012 organiseert Instituut Clingendael op 18 november een publieksbijeenkomst. Rem Korteweg is een van de sprekers tijdens deze bijeenkomst.

Read more

HCSS in the media

26 November 2010

Nederland is de risee van de Navo. (NL)

Hoe gemarginaliseerd Nederland binnen de Navo is, bleek afgelopen weekeinde tijdens de Navo-top in Lissabon.

Read more

Column

9 July 2010

Het Westen wacht een doemscenario. (NL)

’Losing Control’ luidt de titel van het boek van topeconoom Stephen D. King van de Britse bank HCBC.

Read more

Column

28 May 2010

Ankara wedt niet alleen op ’t westerse paard (NL)

President Obama was er als de kippen bij om de door Iran, Brazilië en Turkije uitonderhandelde uraniumdeal naar de prullenbak te verwijzen.

Read more

This article can be found in these programs:

Security

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

21 September 2016

The Eurasian Economic Union and the European Union

20 September 2016

Troonrede 2016

Security