About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Debat over schaliegas gaat over voorlopig ongegronde angsten

8 March 2013

De topmannen van multinationals als DSM en Akzo-Nobel, gesteund door werkgeversorganisatie VNO-NCW, luidden onlangs de noodklok: Nederland verliest aan concurrentiekracht. Het heeft alles te maken met de schaliegas en -olie revolutie in de Verenigde Staten. De energieprijs in de VS is door die revolutie nog maar een fractie van die in Europa.

Het gevolg? Multinationals als Dow Chemical sluiten de poorten en brengen hun activiteiten over naar Amerika. Shell heeft plannen voor een ethanolfabriek bij Pittsburgh. Inmiddels zijn 50 nieuwe petrochemische projecten in de VS gestart. Goed voor de chemie in Amerika, slecht voor die in Europa. De chemiesector is in Nederland goed voor 63.000 banen, 58 miljard euro omzet en bijna 20 procent van de export.

Sinds in Nederland voor onderzoek in Noordoostpolder en Noord-Brabant 'opsporingsvergunningen' zijn verleend, begint ook in Nederland het debat over schaliegas. Over onze concurrentiepositie gaat het niet. Wel wordt een tamelijk ideologische discussie over de milieugevolgen gevoerd. En dat terwijl we nauwelijks weten waar, hoeveel schaliegas en -olie in de grond zit en of dit op veilige manier kan worden gewonnen. Het debat over schaliegas wordt gedreven door voorlopig ongegronde angsten over grondwatervervuiling, inbreuken op het landschap en aardbevingen. GroenLinks zegt bij voorbaat 'nee'.

Inmiddels is er ook het economische argument tegen schaliegas. De prijs in Amerika is zo laag omdat er overproductie is. Er zijn te veel putten geboord, maar uiteindelijk zal de prijs omhoog gaan. Maar door de enorme aanvoer van nieuw gas zal zeker in Amerika de prijs volgens deskundigen op een laag niveau stabiliseren.

De crux van de energierevolutie
Obama kan dus industrie terughalen, zelfs uit China. Dat is goed voor de werkgelegenheid. Maar de crux van de energierevolutie is geopolitiek. De Amerikanen worden onafhankelijk van andere landen waardoor ze meer armslag in de buitenlandse politiek krijgen. China bekijkt dat nu al met argusogen.

Hoewel de ontginning van de nieuwe energievoorraden duurder is dan in de VS, lijkt door de overvloed aan gas ook hier de prijs te kunnen dalen. Dat lijkt goed voor milieu en portemonnee. Gazprom reserveert nu al geld om te dure contracten open te breken. En dan is er het geopolitieke argument. Over tien jaar wordt Nederland importeur van gas. Dat scheelt miljarden aan inkomsten en maakt ons afhankelijker van leveranciers als Rusland. Moeten we dat willen?

Als de winning van schaliegas de gasproductie in Nederland substantieel verlengt, kopen we tijd. Tijd om de transitie naar duurzame energie mogelijk te maken en onze industriële basis op orde te krijgen. Die tijd lijkt hard nodig. Op het gebied van duurzame energie is Nederland hekkensluiter in Europa. We weten niet wat we willen. Er zijn protesten tegen schaliegas, kolencentrales, kernenergie en horizonvervuilende windmolens. Burgers willen hooguit zonnecellen, mits gesubsidieerd. Energiebedrijven bouwen meer vervuilende kolencentrales.

In Californië en Duitsland levert ondoordachte verduurzaming inmiddels hogere kosten voor de consument en economische schade op. Ook daar werd het debat vooral op ideologische gronden gevoerd.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

23 November 2015

Debat zonder plek voor feiten leidt tot stagnatie economie

Ik heb mij op deze plek meerdere malen uitgelaten over de impact die de schalierevolutie heeft. Die impact is er onmiskenbaar.

Read more

HCSS in the media

17 March 2014

Trouble brewing in Europe’s backyard

Changes shaping global energy markets are fueling geopolitical tensions, and heightening the risk of instability within oil and gas exporting countries around Europe. In an opinion piece for European Geostrategy, Sijbren de Jong, Willem Auping, Marjolein de Ridder and Joris van Esch call for a more prominent role for the armed forces on the issue of energy security based on the insights from two recent HCSS reports on the economic security of The Netherlands and the Geopolitical Implications of the US’ Shale Gas Revolution.

Read more

News

11 February 2014

Report: The Geopolitics of Shale Gas

The US’ shale gas revolution could in the long term destabilize traditional oil- and gas exporters in the European Union (EU) neighborhood: A combination of substitution effects and greater energy efficiency, could put pressure on the price of oil, leading to fiscal difficulties in traditional hydrocarbon exporting countries.

Read more

HCSS in the media

8 April 2013

De schalierevolutie

Er is een energierevolutie aan de gang die de wereldpolitiek op zijn grondvesten laat schudden. Vooral in de VS kunnen ze hun geluk niet op. Zoals in Noord-Dakota waar miljarden dollars binnenstromen nu nieuwe technieken het mogelijk maken om enorme hoeveelheden olie en gas uit de grond te halen.

Read more

Column

3 April 2013

De gasvoorraad van Cyprus

Cyprus is voorlopig van de ondergang gered. Voorlopig, want een Griekenlandscenario van opeenvolgende reddingsacties is denkbaar omdat de economie van het eiland de komende tijd enorm kan gaan krimpen. Of die tien miljard aan leningen ooit zal worden terugbetaald is uiterst onzeker. Of is er toch een lichtpuntje?

Read more

Column

22 March 2013

Meer conflicten in de buurt, maar Europa breekt defensie af

Raar dat politieke leiders risicovolle militaire avonturen aangaan in een tijd van bezuinigingen op hun krijgsmachten. De Franse president Hollande en de Britse premier Cameron willen geen stabilisatiemacht om in Syrië vrede te brengen, maar opheffing van het wapenembargo

Read more

Column

15 March 2013

Burgerforum spant burgers gemakzuchtig voor anti-EU-karretje

Meer dan 50.000 handtekeningen heeft het Burgerforum EU opgehaald. Al die mensen zijn tegen sluipende overdracht van bevoegdheden aan de EU en als dat toch gebeurt, moet de Nederlandse bevolking zich over die overdracht kunnen uitspreken. Klinkt logisch en redelijk.

Read more

Column

11 March 2013

Chemische industrie vertrekt nu al uit Europa

Terwijl in Groningen de protesten aanzwellen over aardbevingen veroorzaakt door gaswinning, slaat de top van het Nederlandse bedrijfsleven alarm over de oplopende kosten van energie. Europa lijkt de boot te missen. Via subsidies wordt ingezet op zonne- en windenergie, maar de Amerikanen boren naar schaliegas.

Read more

News

8 March 2013

Schaliegas Potentiële Doos van Pandora

Winning van schaliegas, en in toenemende mate schalieolie, maken de Verenigde Staten (VS) mogelijk tegen 2030 energieonafhankelijk.

Read more

HCSS in the media

4 March 2013

Proefboringen naar Schaliegas in Nederland.

De proefboringen naar Schaliegas in Flevoland stuit op veel weerstand. Rob de Wijk geeft in EenVandaag een reactie hierop.

Read more

News

21 February 2013

Internationale rubberschaarste.

Autobanden gemaakt van paardenbloemen. Volgens Vredestein vormt de paardenbloem zelfs de toekomstige redding voor dreigende internationale rubberschaarste. Nu blijkt de bloem juist heel nuttig.

Read more

This article can be found in these programs:

Resources

28 September 2016

New website for the Planetary Security Initiative

28 September 2016

Waarom er weer geen OPEC deal komt

20 September 2016

Troonrede 2016

Resources