About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

4 January 2013

In het onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn meer verdraagzaamheid en socialer gedrag de prioriteit van de Nederlandse burger. Het aantal burgers dat vindt dat de regering zich minder op het buitenland moet richten, is volgens het onderzoek gestegen van 64 naar 70 procent.

Maar Nederland verdient zijn geld vooral door handel met het buitenland. Een actieve buitenlandse politiek, bijvoorbeeld gecombineerd met een goed vestigingsbeleid en investeren in innovatie vertaalt zich in de praktijk in meer welvaart.

Helaas wijzen cijfers uit dat een groeiende groep Nederlanders niet bij machte is dit soort redeneringen te volgen en intuïtief kiest voor meer binnenland en minder buitenland. Is hier een verband met de schrikbarende toename van laaggeschooldheid? Onder mannen van 15 tot 25 jaar is inmiddels 40 procent laagopgeleid. In ieder geval wordt de kloof tussen lager- en hogeropgeleiden door 65 procent van de ondervraagden in het CPB-rapport als grootste tegenstelling in Nederland gezien.

Politici moeten drastische maatregelen nemen om het land uit het slop te trekken, maar een groeiend deel van de bevolking kan het nut van die maatregelen niet inschatten. Politicus wordt zo een beklagenswaardig beroep. Daarbij komt dat ons institutionele systeem zelf rottingsverschijnselen vertoont.

In 'The Great Degeneration' stelt Niall Ferguson dat het niet in de eerste plaats roekeloze bankiers zijn die ons bijkans te gronde hebben gericht, maar het falen van pijlers onder onze welvaarts- en verzorgingsstaat: de democratie, de rechtsstaat, het kapitalistische systeem en de civil society. Ze worden de komende jaren verder ondermijnd door geen of negatieve economische groei, een vergrijzende bevolking, slecht beleid en slechte wetgeving die het goed doet bij de kiezer, maar diezelfde kiezer uiteindelijk schaadt. Een strikt immigratiebeleid klinkt goed, maar is dat niet als buitenlandse kenniswerkers en arbeidsmigranten zich hier niet kunnen vestigen terwijl de bevolking vergrijst.

Het probleem dat wij in Nederland en de rest van Europa hebben, is er inderdaad een van falende instituties. We gaan het vijfde jaar van de crisis in en we zijn er in al die tijd niet in geslaagd echte vorderingen te maken.

Politici die zichzelf op de borst slaan dat de euro toch maar mooi gered is, gaan voorbij aan het feit dat dit vooral komt door hard ingrijpen van de Europese Centrale Bank. Die besloot afgelopen september dat de euro niet mocht vallen en introduceerde een systeem van het ongelimiteerd opkopen van staatsschuld. Dat hielp om de financiële markten tot bedaren te brengen.

Het gevaar van deze maatregel is dat het politici aanmoedigt weinig te doen. Vorig jaar hebben politici nét voldoende maatregelen genomen om een catastrofe te voorkomen, maar onvoldoende antwoord gegeven op de vraag hoe Europa politiek en economisch verder moet integreren of welk geloofwaardig alternatief er is zonder EU en euro.

Zeker is dat door een strategie van pappen en nathouden de onzekerheid over onze economie verdiept. Net als elders in Europa zal in dat geval onverdraagzaamheid en asociaal gedrag alleen maar toenemen. 2013 wordt het jaar van de waarheid.

Trouw

Experts on this news

Rob de Wijk

Director of HCSS

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

Onthullend, die kritiek op de nieuwe post voor Dijsselbloem

25 January 2013

Onthullend, die kritiek op de nieuwe post voor Dijsselbloem

De eerste reactie die mij bijbleef over een Nederlands voorzitterschap van de eurozone was afkomstig van SP-Europarlementariër Dennis de Jong, medio december. Als Dijsselbloem voorzitter zou worden, vond hij, zou Nederland zijn belangen niet meer kunnen verdedigen. Later bleek dat dit denken in brede kring gemeengoed was geworden.

Read more

Column

President Hollande ontpopt zich als een Europese Obama

18 January 2013

President Hollande ontpopt zich als een Europese Obama

De reacties op president Hollandes interventie in Mali waren alom positief. Waren dat ook niet de reacties toen westerse landen intervenieerden in Kosovo, Afghanistan, Irak en Libië? Beloofden de staatshoofden en regeringsleiders ook toen niet dat hun troepen geen minuut langer zouden blijven dan noodzakelijk? En ebde de aanvankelijke steun niet weg toen snelle successen uitbleven?

Read more

HCSS in the media

Rob de Wijk op BNR Radio over de aanslag op het kantoor van de Griekse premier Antonis Samaras

17 January 2013

Rob de Wijk op BNR Radio over de aanslag op het kantoor van de Griekse premier Antonis Samaras

Rob de Wijk geeft tijdens een interview met Roelof Hemmen op BNR radio commentaar op de situatie in Griekenland naar aanleiding van de aanslag op het bureau van de Griekse premier Antonis Samaras.

Read more

Column

Moslimextremisme bloeit, met dank aan de Arabische 'Lente'

11 January 2013

Moslimextremisme bloeit, met dank aan de Arabische 'Lente'

Wie dacht dat er met de dood van Osama bin Laden een einde zou komen aan het moslimextremisme had het mis. Al voor Bin Ladens dood veranderde Al Kaida van een centraal geleide naar een decentrale organisatie met filialen in talrijke conflictgebieden. De Arabische Lente - zoals de westerse wereld de opstanden hardnekkig noemde - blijkt een zegen voor extremisten.

Read more

Column

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

2 January 2013

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

Het jaar 2012 werd het jaar van het wantrouwen en Nederland op zijn smalst. Twee gebeurtenissen symboliseren dit. De belachelijke discussie over de dood van Johannes de bultrug, die zelfs tot vragen in het parlement leidde, toonde aan dat publiek, politiek en media zich met volstrekte non-issues bezighouden die meer zeggen over de maatschappij zelf dan over die bultrug.

Read more

Column

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

22 December 2012

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

Premier Rutte kwam opgewekt van zijn laatste eurotop terug. Er was niets bereikt, en dat was goed. De euro is in rustiger vaarwater terecht gekomen en het is nu niet de tijd voor vergezichten over een toekomstig Europa. Gaat u maar rustig slapen, alles is onder controle. Maar als de geschiedenis van internationale crises iets bewijst, is het dat deze grillig verlopen en dat geen voorspelling klopt. Politici worden geleid door wensdenken. Ze doen te weinig en te laat, dus blijft de crisis dooretteren.

Read more

Column

Mayakalender hield ook al geen rekening met de milieubeweging

14 December 2012

Mayakalender hield ook al geen rekening met de milieubeweging

Ruim een week voor het aflopen van de Mayakalender - die het einde van de wereld voorspelt - kondigen de samenwerkende inlichtingendiensten van de Verenigde Staten de ondergang aan van de wereld zoals we die nu kennen. Ze doen dat in hun toekomstverkenning 'Global Trends 2030'.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

26 September 2014

Oppassen bij de grens met Syrië

25 September 2014

Nederland zet F16's in tegen IS

24 September 2014

Management van wreedheid: het ISIS handboek

Global Trends