About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

22 December 2012

Premier Rutte kwam opgewekt van zijn laatste eurotop terug. Er was niets bereikt, en dat was goed. De euro is in rustiger vaarwater terecht gekomen en het is nu niet de tijd voor vergezichten over een toekomstig Europa. Gaat u maar rustig slapen, alles is onder controle. Maar als de geschiedenis van internationale crises iets bewijst, is het dat deze grillig verlopen en dat geen voorspelling klopt. Politici worden geleid door wensdenken. Ze doen te weinig en te laat, dus blijft de crisis dooretteren.

Natuurlijk is er afgelopen jaar wel iets is gebeurd. In maart kwam er een nieuw begrotingsverdrag dat voorziet in strengere begrotingsdiscipline en er is een aanzet tot een bankenunie. Maar nog steeds kan Brussel te weinig doen om landen te disciplineren. Dat een Europees economisch bestuur nodig is, is duidelijk. Dat heeft niets te maken met het vergezicht van een federaal Europa, zoals de tegenstanders van meer Brusselse invloed beweren, maar met nationaal eigenbelang. Want zo lang we in de euro zitten, krijgen de goed presterende landen de rekening gepresenteerd van landen die er een potje van maken. Nederland heeft dus omwille van zijn eigen economische stabiliteit direct belang bij Brusselse macht om wanpresterende lidstaten in het gareel te krijgen.

Maar landsbelang blijkt vaak ondergeschikt aan politiek overleven. In verband met de verkiezingen volgend jaar wil bondskanselier Merkel geen gedoe over vergaande besluiten die op kritiek in de Bondsdag of onder de bevolking kunnen leiden, ook al weet ze dat ze nodig zijn. Maatregelen om de euro te redden worden hier ondergeschikt gemaakt aan de Duitse verkiezingen. Zo bezien blijken democratieën feitelijk ongeschikt om fundamentele crises op te lossen

Welke rol het electoraat speelt werd onlangs duidelijk gemaakt door Wiebe Draijer, de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad, in een interview met deze krant. Draijer ziet geen herhaling van het akkoord van Wassenaar van 1982, ook al is dat noodzakelijk. Vakbonden, politiek en werkgevers sloegen toen de handen ineen om Nederland uit een crisis te halen die een stuk milder was dan de huidige.

"Nederlanders willen vandaag de dag meer inspraak, duidelijkheid, snelheid en transparantie", constateerde Draijer terecht. Maar als politici en bestuurders zich door een dergelijk electoraat laten leiden, kan geen enkele crisis meer worden opgelost. Inspraak is prachtig, maar de opinies van het electoraat zijn totaal versnipperd. Duidelijkheid is prima, maar de financiële crisis is zo complex dat experts er hun tanden op stukbijten. Snelheid is mooi, maar is onmogelijk als het electoraat verdeeld is en het probleem complex. En transparantie staat haaks op de wijze waarop complexe, internationale problemen worden opgelost. Dit is nu eenmaal een onoverzichtelijk proces.

Angst voor de kiezer leidt tot voortmodderen. Daarmee gaat kostbare tijd verloren. De crisis verdiept zich en de burger is er niet mee geholpen. De omslag van de The Economist toonde een Amerikaanse slee die de afgrond inrijdt. Politieke onmacht verhinderde snel en krachtig ingrijpen in de Amerikaanse overheidsfinanciën waardoor op 2 januari 2013 totale chaos dreigt. Desondanks waren Republikeinse politici erg tevreden met het feit dat er nog niks was bereikt.

Trouw

Experts on this news

Rob de Wijk

Director of HCSS

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

HCSS in the media

Rob de Wijk op BNR Radio over de aanslag op het kantoor van de Griekse premier Antonis Samaras

17 January 2013

Rob de Wijk op BNR Radio over de aanslag op het kantoor van de Griekse premier Antonis Samaras

Rob de Wijk geeft tijdens een interview met Roelof Hemmen op BNR radio commentaar op de situatie in Griekenland naar aanleiding van de aanslag op het bureau van de Griekse premier Antonis Samaras.

Read more

Column

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

4 January 2013

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

In het onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn meer verdraagzaamheid en socialer gedrag de prioriteit van de Nederlandse burger. Het aantal burgers dat vindt dat de regering zich minder op het buitenland moet richten, is volgens het onderzoek gestegen van 64 naar 70 procent.

Read more

Column

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

2 January 2013

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

Het jaar 2012 werd het jaar van het wantrouwen en Nederland op zijn smalst. Twee gebeurtenissen symboliseren dit. De belachelijke discussie over de dood van Johannes de bultrug, die zelfs tot vragen in het parlement leidde, toonde aan dat publiek, politiek en media zich met volstrekte non-issues bezighouden die meer zeggen over de maatschappij zelf dan over die bultrug.

Read more

Column

Gebrek aan visie op groei economie gaat Nederland opbreken

10 December 2012

Gebrek aan visie op groei economie gaat Nederland opbreken

Geen visie. De afgelopen weken hoorde ik die verzuchting vrijwel elke dag. Het regeerakkoord zou een verzameling van beleidsvoornemens zijn met weinig onderlinge samenhang. Zelfs hardcore optimisten hoor ik nu twijfels uiten of politici complexe problemen nog wel aankunnen. Ik noem er een paar.

Read more

Column

Alleen met politieke hervormingen kan de Chinese economie nog jaren groeien

4 December 2012

Alleen met politieke hervormingen kan de Chinese economie nog jaren groeien

‘China wordt een land van leugens. Zelfs mensen aan de top geloven niet dat het communisme de toekomst heeft.’ De 84-jarige Mao Yushi is niet bang boude uitspraken te doen. De grondlegger van de moderne Chinese economie sprak deze week in Nederland met zakenlieden, hoge ambtenaren en grote ondernemingen.

Read more

Column

Tijdbommen onder de Europese Unie

30 November 2012

Tijdbommen onder de Europese Unie

De Europese Unie lijkt steeds meer op een vulkaan die op uitbarsten staat. De onderhandelingen over de zevenjarige begroting werden afgebroken. Hoewel de Britten zich redelijk coöperatief opstelden, kwamen de EU-leiders er niet uit en gaan ze in januari verder. Deze week werd het Griekse probleem even geparkeerd. In 2022 moet de schuld minder dan 110 procent van het bruto binnenlands product bedragen. De leningen mogen nu tot 2040 doorlopen.

Read more