Gelukkig erkennen de middenpartijen inmiddels dat Nederland een Europees land is dat vooral in Europa zijn brood verdient en dat gezamenlijk de schouders onder de euro moet zetten om erger te voorkomen. Maar wie de verkiezingsprogramma's leest, moet constateren dat het net lijkt alsof de wereld om ons heen niet in rap tempo verandert en dat het daarom niet nodig is het roer om te gooien. Zeker, de PvdA koppelt Europese eenwording aan de noodzaak van Europese samenwerking, bijvoorbeeld om onze grondstoffenvoorziening te waarborgen. Die grondstoffenvoorziening is ook voor de VVD een zorg, maar die zet in op de ontwikkeling van alternatieven. VVD en CDA erkennen de verschuiving van de machtsverhoudingen in de wereld, maar wat dit alles concreet betekent, blijft onduidelijk.
Het lijkt alsof de geschiedenis zich herhaalt. Als het in het Nederlandse belang was, gingen we de afgelopen eeuwen hechte relaties aan, eerst met de Britten, later met de Amerikanen. Daardoor waren we samen sterk tegen de macht van Duitsland en Frankrijk, konden we onze onafhankelijkheid bewaren en we hadden meer invloed in de wereld dan zonder die samenwerking.
Maar in tijden van financiële krapte en internationale turbulentie zonk Nederland weg in neutraliteit of, zoals voor de Tweede Wereldoorlog, in isolationalisme. Dit dreigt nu weer. Voor een land dat zijn geld met internationale handel verdient en afhankelijk is van internationale vrede en veiligheid en goede betrekkingen met andere landen is dit een riskante politiek die onze economische diplomatie ondermijnt en welvaart kost.
Sterker, politici stellen maatregelen voor die haaks staan op welvaartsbevordering. Onder het mom van flexibiliteit en efficiëntie sluit de VVD ambassades. Maar uiteindelijk snijdt Nederland zichzelf in de vingers als dit ten koste van handelsbetrekkingen gaat. Lusaka wordt gesloten, maar de KLM opende een nieuwe lijn omdat Zambia zich goed ontwikkelt. Tanzania is een van de snelste groeiers van de wereld, maar Nederland degradeert zijn ambassade tot economische post.
Engeland en Frankrijk trekken de banden aan met hun voormalige koloniën. Dat zijn bondgenoten die vaak tot de snelste economische groeiers behoren. Nederland ruziet slechts met Suriname en Indonesië over mensenrechten en de levering van tweedehands wapens, terwijl een hechte band met Indonesië veel kan opleveren. Dat land is, in tegenstelling tot zijn oude kolonisator, wél lid van de G20. En China koopt de Surinaamse grondstoffen.
Een nieuwe regering ontkomt niet aan herijking van het buitenlandbeleid. Hoe geven we invulling aan economische diplomatie? Welke landen zijn daarvoor belangrijk? Gaan we ontwikkelingssamenwerking inzetten voor het ontwikkelen van strategische handelsrelaties? Welke rol speelt bondgenoot Amerika, die zich steeds meer op Azië richt? Hoe willen we dat de Europese diplomatie ons belang bevordert? En wat is de relatie tussen Europese samenwerking en de opkomst van bijvoorbeeld China?
Nu Amerika dat niet meer voor ons kan doen, zullen we echt zelf de antwoorden op deze vragen moeten vinden.
Trouw.
Experts on this news
Rob de Wijk
Rob de Wijk is the director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.
View profileRelated news
HCSS in the media
Rob de Wijk in Avondspits op Radio 1 : ''Politietrainingsmissie loopt gevaar''
In Avondspits heeft Rob de Wijk het over de terugtrekking van de Nederlandse politietrainers uit Afghanistan.
Read moreColumn
De dreigende cocktail van nationalisme en militarisering in China
Eindelijk. China heeft een vliegdekschip. Tijdens de ingebruikname, waarbij president Hu Jintao en premier Wen Jinbao aanwezig waren, werd met veel fanfare duidelijk gemaakt waarvoor dit schip geschikt is: het beschermen van de nationale soevereiniteit.
Read moreHCSS in the media
Rob de Wijk over de film ''Innocence of Muslisms'' en de wereldwijde reactie hierop
Rob de Wijk op BNR over de machtsverhoudingen binnen Europa, de VN en de film ''innocence of Muslims''.
Read moreHCSS in the media
Rob de Wijk over deelname aan internationale missies op Radio 1
Rob de Wijk geeft in Radio 1 zijn ‘Droomrede’. Dit naar aanleiding van Prinsjesdag en de troonrede.
Read moreColumn
Visionair kabinet moet impopulaire boodschap zien te verkopen
Het besluit van de Europese Centrale Bank om onbeperkt staatsobligaties te kunnen opkopen, maakt duidelijk dat gekozen politieke leiders de eurocrisis niet kunnen oplossen.
Read moreColumn
Surprises at the Dutch parliamentary elections
The Netherlands has re-established itself firmly in the center of European and euro politics. The victory of government party VVD and the spectacular return of the social democratic Labour Party PvdA have resulted in a political shift towards the middle ground. Anti-European parties on the radical left and right performed less well than expected or suffered losses.
Read moreNews
Defensie in het Stemhokje (NL)
Markante verschillen die zich moeilijk lenen voor een compromis.
Read moreHCSS in the media
Bezuinigen op Defensie (NL)
Frank Bekkers vertelt in EditieNL waarom burgers willen bezuinigen op defensie maar waarom defensie toch belangrijk is.
Read moreNews
Verhoging pensioenleeftijd alléén niet voldoende (NL)
De Nederlandse vergrijzing leidt bij ongewijzigd beleid tot toenemende kosten van de gezondheidszorg, de rijksbijdrage AOW en uiteindelijk tot onhoudbare overheidsfinanciën.
Read moreHCSS in the media
5 over 12: Een politieke crisis en mondiale uitdagingen (NL)
De crux van de huidige ontwikkeling is dat de uit Amerika overgewaaide bankencrisis in Europa omsloeg in een schuldencrisis van landen.
Read moreColumn
Bezuinigen op hulp, cultuur en defensie is paard achter de wagen (NL)
Er bestaat een onbedwingbare neiging begrotingsposten als uitgaven te beschouwen in plaats van als investeringen. Soms schieten politici zich daarmee in de eigen voet.
Read moreNews
Geslaagd in het vak, onderwijs en arbeidsmarkt verbinden (NL)
40 onderwijsinstellingen, bedrijven en gemeenten in de Haagse regio slaan de handen ineen om leren en werken dichter bij elkaar te brengen en plaatsen hun handtekening onder deze samenwerking.
Read moreThis article can be found in these programs:
