About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Meer conflicten in de buurt, maar Europa breekt defensie af

22 March 2013

Raar dat politieke leiders risicovolle militaire avonturen aangaan in een tijd van bezuinigingen op hun krijgsmachten. De Franse president Hollande en de Britse premier Cameron willen geen stabilisatiemacht om in Syrië vrede te brengen, maar opheffing van het wapenembargo. Door de patstelling die in Syrië is ontstaan, blijkt nu enige bereidheid tot onderhandelen. Wapens voor de oppositie doorbreken dit. Voor de oppositie zijn die juist een prikkel om harder te vechten. Dit verlengt het conflict en er vallen meer slachtoffers.

Overal ter wereld daalt het aantal conflicten, maar nabij Europa is sprake van een stijging

Hoe langer het conflict duurt, hoe groter de kans op besmetting van de hele regio. Leiders in Libanon, Irak, Jordanië en Israël zien dit met angst en beven tegemoet. Deze week bestookte Assad doelen in Libanon. Door het uit de hand lopende conflict dreigt verdere instabiliteit nabij Europa.

Egypte, Libië, Tunesië, Algerije en Mali zijn even uit beeld, maar de situatie verslechtert ook daar. Mali lijkt na de Franse terugtocht een vrijplaats voor terroristen te worden; Syrië is dat al. Als Nederlandse djihadstrijders voor de oppositie naar ons land terugkeren, kunnen ze hier aanslagen plegen. Dus verhoogde de NCTV het dreigingsniveau naar substantieel.

Overal ter wereld daalt het aantal conflicten, maar nabij Europa is sprake van een stijging. Ondertussen gaat de afbraak van defensie door. Niet alleen in Nederland, maar in vrijwel alle Europese landen. Daardoor kan Europa steeds minder. Veel Navo-landen namen niet deel aan de militaire operatie tegen Libië in 2011. En geen enkel land wilde een stabilisatiemissie. Frankrijk stond in Mali dit jaar vrijwel alleen, maar handelde op grond van welbegrepen eigenbelang. Instabiliteit in de regio zou de toevoer van uranium voor de Franse kerncentrales in gevaar kunnen brengen. Een stabilisatiemissie kwam er niet, wel een EU-trainingsmissie, waar Nederland helaas niet aan bijdraagt. Er is geen ambitie, ondanks dat voor Europa in Afrika en het Midden-Oosten enorme belangen op het spel staan. Olie, gas, grondstoffen én vluchtelingen komen uit steeds instabielere regio's.

Robuuste stabilisatiemacht
Interessant is dat Clingendaels visie op de krijgsmacht terecht een scheefgroei in ambities, budget en de structuur van de krijgsmacht constateert. In plaats van de risico's daarvan duidelijk te maken worden arbitraire keuzemogelijkheden gepresenteerd van verschillende soorten krijgsmachten. Het instituut kiest voor een robuuste stabilisatiemacht voor de oplossing van conflicten. Maar na ervaringen met Afghanistan en Irak is de animo voor stabilisatieoperaties verminderd. In Libië, Mali en Syrië komen ze in ieder geval niet. Omdat gekozen wordt voor een stabilisatiemacht is de Joint Strike Fighter (JSF) overbodig. Te duur, oordeelt het instituut, terwijl andere instituten, en natuurlijk de industriële lobby zelf, die JSF goedkoper vinden dan andere toestellen. Wie gelijk heeft, weet ik niet. Clingendael geeft geen uitkomst, want een berekening ontbreekt. Tegelijkertijd zijn veel deskundigen ervan overtuigd dat de analyse van de onzekere veiligheidssituatie, die onderschreven wordt in de ook door Clingendael geproduceerde Strategische Monitor, juist pleit voor een veelzijdig inzetbare krijgsmacht ter bescherming van belangen. Maar zo'n krijgsmacht spoort kennelijk niet meer met de ambities, ook al volgt die uit de nieuwe veiligheidssituatie en dient die ons belang.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

5 April 2013

Leider Noord-Korea is een amateur en dat maakt hem gevaarlijk

Met de bevolking heb ik te doen, maar stiekem vond ik de Noord-Koreaanse communistische oorlogsretoriek wel vermakelijk. Een overblijfsel van de Koude Oorlog. Inmiddels vraag ik mij af of dat wel terecht is.

Read more

HCSS in the media

2 April 2013

Nederland assisteert niet in trainen Malinese leger

Het verzoek tot een Nederlandse bijdrage aan de EU trainingmissie voor het Malinese leger is door de Tweede Kamer afgewezen. In Europa wordt met onbegrip gereageerd en de weigering zorgt ervoor dat Nederland zich ‘buiten de international orde’ plaatst, aldus Rob de Wijk.

Read more

Column

2 April 2013

Cyprus-crisis geeft toch vertrouwen in de toekomst van de EU

Even kreeg ik de indruk dat ik deze weken een Europese variant meemaakte van de blunder die het kabinet-Rutte maakte met de inkomensafhankelijke zorgpremie. Het bleek een plan dat in een achterafkamertje was bedacht, maar totaal niet aansloot bij verwachtingen van de burger. Maatschappelijk protest stopte het project en er werd naar een aanvaardbaarder alternatief gezocht.

Read more

Column

15 March 2013

Burgerforum spant burgers gemakzuchtig voor anti-EU-karretje

Meer dan 50.000 handtekeningen heeft het Burgerforum EU opgehaald. Al die mensen zijn tegen sluipende overdracht van bevoegdheden aan de EU en als dat toch gebeurt, moet de Nederlandse bevolking zich over die overdracht kunnen uitspreken. Klinkt logisch en redelijk.

Read more

Column

11 March 2013

Chemische industrie vertrekt nu al uit Europa

Terwijl in Groningen de protesten aanzwellen over aardbevingen veroorzaakt door gaswinning, slaat de top van het Nederlandse bedrijfsleven alarm over de oplopende kosten van energie. Europa lijkt de boot te missen. Via subsidies wordt ingezet op zonne- en windenergie, maar de Amerikanen boren naar schaliegas.

Read more

Column

8 March 2013

Debat over schaliegas gaat over voorlopig ongegronde angsten

De topmannen van multinationals als DSM en Akzo-Nobel, gesteund door werkgeversorganisatie VNO-NCW, luidden onlangs de noodklok: Nederland verliest aan concurrentiekracht. Het heeft alles te maken met de schaliegas en -olie revolutie in de Verenigde Staten. De energieprijs in de VS is door die revolutie nog maar een fractie van die in Europa.

Read more

This article can be found in these programs:

Security

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

21 September 2016

The Eurasian Economic Union and the European Union

20 September 2016

Troonrede 2016

Security