About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Moslimextremisme bloeit, met dank aan de Arabische 'Lente'

11 January 2013

Wie dacht dat er met de dood van Osama bin Laden een einde zou komen aan het moslimextremisme had het mis. Al voor Bin Ladens dood veranderde Al Kaida van een centraal geleide naar een decentrale organisatie met filialen in talrijke conflictgebieden. De Arabische Lente - zoals de westerse wereld de opstanden hardnekkig noemde - blijkt een zegen voor extremisten. Het laatste 'Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland' dat door de regering aan de Kamer is gestuurd, is duidelijk: "Er zijn meer jihadgebieden dan ooit en er is meer belangstelling voor jihadgebieden vanuit Nederland dan ooit." Het dreigingsniveau blijft vooralsnog beperkt, maar er zijn zorgen over de chaos aan de zuidgrenzen van Europa. Dit is een betreurenswaardige ontwikkeling omdat de terroristische aanslagen en opgerolde complotten de afgelopen jaren juist een dalende trend vertoonden.

Maar nu is het vrijwel overal in de Arabische wereld waar revoluties plaatsvonden raak. Egypte is nu een aantrekkelijke bestemming voor jihadisten. Moslimstrijders blijken zich vooral in de Sinaï te vestigen. Met enige regelmaat vinden daar vuurgevechten met Egyptische veiligheidstroepen plaats. De afwezigheid van veiligheid in de Sinaï is een opsteker voor Gaza dat zich nu kan verheugen in de vrijwel ongehinderde aanvoer van wapens, munitie en andere goederen vanuit Egypte.

Na de val van Kadafi gingen de Toearegs richting Mali waardoor dat land ontwricht raakte. Groepen als Ansar al-Din willen daar een fundamentalistische staat en hakken naar hartelust handen af van diegenen die niet naar de sharia leven. Ze vernietigen historische heiligdommen in Timboektoe die als ketters worden beschouwd.

Hun aanpak doet denken aan die van de taliban in Afghanistan en de beeldenstorm die het einde betekende van de wereldberoemde 1700 jaar oude Boeddha-beelden van Bamiyan. Overigens hebben ook de extremisten in Egypte aangekondigd een einde te willen maken aan historische monumenten als de Sfinx van het piramidecomplex nabij Cairo. Vernielingen vonden ook in Libië plaats waar 'on-islamitische' soefischrijnen door moslimextremisten met de grond gelijk werden gemaakt. In dit land maken aan Al Kaida gerelateerde groepen als Ansal al-Sharia vooral het oosten onveilig. Al Kaida in de Mahgreb heeft door de revoluties onmiskenbaar zijn invloed kunnen uitbreiden.

In het Midden-Oosten is de terroristische organisatie actief in Jemen en Saoedi-Arabië. In Syrië is de situatie totaal uit de hand gelopen. Jabhad Al-Nusra maakt hier een snelle groei door en lijkt nu tussen de 6.000 en 10.000 aan Al Kaida gerelateerde strijders op de mat te kunnen brengen.

De zo toegejuichte revoluties in landen als Egypte, Jemen, Libië en Syrië leidden tot een hogere plaats op de failed states index van het tijdschrift Foreign Policy. Ze zijn dus instabieler geworden. Interventies zijn geen oplossing. Mali raakte ontwricht door de interventie in Libië. In Syrië is niet ingegrepen, maar de chaos is er niet minder op. Een echte oplossing is er niet. Interventies noch afzijdigheid bieden soelaas. Het enige lichtpuntje is dat de dreiging tegen Europa beperkt is. Want voorlopig hebben extremisten het te druk met het afhakken van handen, het opblazen van heiligdommen en het invoeren van de sharia in eigen land.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

25 January 2013

Onthullend, die kritiek op de nieuwe post voor Dijsselbloem

De eerste reactie die mij bijbleef over een Nederlands voorzitterschap van de eurozone was afkomstig van SP-Europarlementariër Dennis de Jong, medio december. Als Dijsselbloem voorzitter zou worden, vond hij, zou Nederland zijn belangen niet meer kunnen verdedigen. Later bleek dat dit denken in brede kring gemeengoed was geworden.

Read more

Column

18 January 2013

President Hollande ontpopt zich als een Europese Obama

De reacties op president Hollandes interventie in Mali waren alom positief. Waren dat ook niet de reacties toen westerse landen intervenieerden in Kosovo, Afghanistan, Irak en Libië? Beloofden de staatshoofden en regeringsleiders ook toen niet dat hun troepen geen minuut langer zouden blijven dan noodzakelijk? En ebde de aanvankelijke steun niet weg toen snelle successen uitbleven?

Read more

Column

4 January 2013

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

In het onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn meer verdraagzaamheid en socialer gedrag de prioriteit van de Nederlandse burger. Het aantal burgers dat vindt dat de regering zich minder op het buitenland moet richten, is volgens het onderzoek gestegen van 64 naar 70 procent.

Read more

Column

3 January 2013

Tijd voor debat over welke energiebronnen we wél willen

De vraag naar voedsel, water en energie groeit tot 2030 met respectievelijk 35, 50 en 50 procent. De verwevenheid van voedsel, water en energie is een megatrend die onze toekomstige wereld zeker bepaalt stelt de National Intelligence Council (NIC) van de samenwerkende Amerikaanse inlichtingendiensten. Hun rapport Global Trends 2030: Alternative Worlds is verplichte kost voor iedereen die zich serieus met onze toekomst bezighoudt.

Read more

Column

2 January 2013

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

Het jaar 2012 werd het jaar van het wantrouwen en Nederland op zijn smalst. Twee gebeurtenissen symboliseren dit. De belachelijke discussie over de dood van Johannes de bultrug, die zelfs tot vragen in het parlement leidde, toonde aan dat publiek, politiek en media zich met volstrekte non-issues bezighouden die meer zeggen over de maatschappij zelf dan over die bultrug.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

21 September 2016

The Eurasian Economic Union and the European Union

20 September 2016

Troonrede 2016

16 September 2016

Rusland en China verwerpen de kern van het internationaal recht

Global Trends