About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Onthullend, die kritiek op de nieuwe post voor Dijsselbloem

25 January 2013

De eerste reactie die mij bijbleef over een Nederlands voorzitterschap van de eurozone was afkomstig van SP-Europarlementariër Dennis de Jong, medio december. Als Dijsselbloem voorzitter zou worden, vond hij, zou Nederland zijn belangen niet meer kunnen verdedigen. Later bleek dat dit denken in brede kring gemeengoed was geworden.

SP-Kamerlid Harry van Bommel twitterde dat de benoeming van Dijsselbloem een slechte zaak was: "Slecht voor de onderhandelingspositie van Nederland." In een persbericht liet de SP weten dat het een stuk lastiger zou worden om de poot stijf te houden tijdens onderhandelingen. Het bleek een mening te zijn die door de PVV, delen van de VVD en zelfs door de Jonge Socialisten werd gedeeld. De laatste groep vond dat Dijsselbloem de strijd tegen het 'bezuinigingsfetisjisme' van de Europese technocraten moet aangaan. Kennelijk kan de minister dat niet als voorzitter van de Eurogroep.

Ik stoorde mij verschrikkelijk aan deze opstelling. Sommige politici hebben kennelijk geen enkel idee meer van hoe een land zich internationaal moet profileren om zijn belangen te beschermen. Het bontst maakte De Jong het toen hij beweerde dat Nederland iets in ruil voor deze functie zou moeten eisen. Een logische eis, als je van de veronderstelling uitgaat dat die functie een betekenisloze corveebaan is.

Dat is natuurlijk onzin.

Al jaren klaag ik dat Nederland geen invloed meer in de wereld heeft en wij nauwelijks meer internationale topfuncties krijgen. Maar het meest storend is de gedachte dat je pas in het landsbelang handelt als je, in de woorden van de SP, 'je poot stijf houdt'.

Je poot stijf houden duidt over het algemeen op ideeënarmoede. Is er op het niveau van regering en parlement daarvan sprake, dan duidt dat op een gebrek aan staatsmanschap - toevallig ook een kenmerk van een stagnerend land. En stagnatie is precies dat wat politici krijgen als ze geen compromissen willen sluiten.

Ideeënrijkdom en het slaan van bruggen tussen landen verklaarde waarom de Nederlandse invloed tot het begin van deze eeuw groter was dan wat men op grond van onze economische en militaire macht zou verwachten. Nederland had relatief veel belangrijke internationale posten en werd internationaal geroemd als bruggenbouwer. De gedachte was dat alleen zo een middelgrote mogendheid zijn belangen kan verdedigen: constructief meedenken en sturen met ideeën. Een handige, ideeënrijke voorzitter van de eurozone heeft daarom grote invloed.

Denemarken is een interessant voorbeeld. Mede door de gedoogconstructie met de Deense PVV werden de luiken gesloten. Maar een jaar of vijf geleden zagen de Denen in dat vooral zijzelf hiervan de dupe werden. Er kwam een actiever buitenland- en defensiebeleid. De Deen Rasmussen werd prompt secretaris-generaal van de Navo. Denemarken kwam weer op de kaart en haar invloed nam toe.

De kritiek op Dijsselbloems benoeming duidt op onkunde over hoe een land internationaal moet opereren. Wie denkt dat Nederland bovendien iets terug moet eisen als Dijsselbloem die functie krijgt, is de weg kwijt.

Of is de oorzaak van alle kritiek de vrees dat Dijsselbloem juist veel invloed krijgt - met ideeën die al die eurosceptici niet pruimen?

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

15 February 2013

Door troosteloze EU-begroting doemt angstbeeld Japan op

Ezra Vogel beschreef in 'Japan as Number One' (1979) hoe dat land zich in hoog tempo ontwikkelde tot de belangrijkste, meest innovatieve economie van de wereld. Helaas liep het anders. Rond 1990 stagneerde het land. De staatsschuld explodeerde. De jaren negentig gingen verloren. En nog steeds worstelt Japan met een kwakkelende economie.

Read more

Column

1 February 2013

Veiligheid van Europa in het geding door onstabiel Noord-Afrika

Timboektoe is veroverd. Helaas begon na de val van Kaboel (2001) en Bagdad (2003) de ellende in Afghanistan en Irak pas echt. Strijders gingen op in de bevolking en begonnen na enige tijd een stadsguerrilla die nauwelijks beteugeld kon worden. Hopelijk blijft Mali dit lot bespaard.

Read more

Column

1 February 2013

Einde dominantie Algerije, Rusland, Saudi-Arabië in zicht

De geopolitieke impact van de energierevolutie waarbij nieuwe olie- en gasvoorraden kunnen worden ontgonnen, begint zo langzamerhand door te dringen bij beleidsmakers en politici in Europa. Dat de energiekaart van de wereld opnieuw wordt getekend, lijkt wel duidelijk. Zeker is dat het einde in zicht is van een wereld die wordt gedomineerd door enkele grote producenten zoals Algerije, Rusland, Saoedi-Arabië en Venezuela en naar een wereld waarin landen of regio's zelfvoorzienend worden.

Read more

Column

18 January 2013

President Hollande ontpopt zich als een Europese Obama

De reacties op president Hollandes interventie in Mali waren alom positief. Waren dat ook niet de reacties toen westerse landen intervenieerden in Kosovo, Afghanistan, Irak en Libië? Beloofden de staatshoofden en regeringsleiders ook toen niet dat hun troepen geen minuut langer zouden blijven dan noodzakelijk? En ebde de aanvankelijke steun niet weg toen snelle successen uitbleven?

Read more

Column

11 January 2013

Moslimextremisme bloeit, met dank aan de Arabische 'Lente'

Wie dacht dat er met de dood van Osama bin Laden een einde zou komen aan het moslimextremisme had het mis. Al voor Bin Ladens dood veranderde Al Kaida van een centraal geleide naar een decentrale organisatie met filialen in talrijke conflictgebieden. De Arabische Lente - zoals de westerse wereld de opstanden hardnekkig noemde - blijkt een zegen voor extremisten.

Read more

Column

4 January 2013

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

In het onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn meer verdraagzaamheid en socialer gedrag de prioriteit van de Nederlandse burger. Het aantal burgers dat vindt dat de regering zich minder op het buitenland moet richten, is volgens het onderzoek gestegen van 64 naar 70 procent.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

26 September 2016

China doet gooi naar technologisch leiderschap

26 September 2016

Verbeteren EU-voorstellen het vertrouwen in de Unie?

Global Trends