About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Pakistaanse geheime dienst speelt dubbelspel (NL)

13 May 2011

Hoeveel scriptschrijvers zullen er in Hollywood momenteel bezig zijn met de verfilming van het einde van Osama Bin Laden?

Wie was de koerier? Doorslaande gevangenen in Guantánamo Bay. Een onderschept telefoontje. De achtervolging die naar Abbottabad leidde. Geheime agenten die vanuit een huurhuis het complex in de gaten hielden. En een aanval die bijna mislukte toen de helikopter de laatste meters naar beneden stortte.

Het wordt een prachtig vervolg op 'The Road to Guantánamo', over de mensonterende wijze waarop Amerikanen enkele Britten van Pakistaanse komaf vanuit Afghanistan naar Cuba sleepten, ze martelden, en ze uiteindelijk wegens gebrek aan bewijs moesten vrijlaten.

Over die keiharde aanpak is de laatste weken in Amerika een discussie ontstaan. Zonder dat, zo is de redenering, zouden gevangen nooit zijn doorgeslagen en zou Bin Laden niet zijn gepakt. Het zijn bewijzen uit het ongerijmde die martelpraktijken kennelijk moeten rechtvaardigen.

Ik vraag me overigens af of die film over Bin Laden ingaat op de rol van Pakistan. Ik denk van niet. Toch is dit een van de grootste mysteries van de hele operatie. Alles draait om de rol van de ISI, de Pakistaanse geheime dienst. Die heeft, eufemistisch gezegd, niet zo'n goede naam.

Ik zou me nog kunnen voorstellen dat de ISI er niets van had geweten als Osama bin Laden ergens in de semi-autonome tribale gebieden langs de Afghaanse grens zou hebben geleefd. Bekend is dat eind 2001 taliban en Al-Kaida het gebied binnenkwamen nadat de Noordelijke Alliantie met Amerikaanse steun de taliban uit Kaboel had verdreven. De Pakistaanse autoriteiten hadden in die grensstreek weinig te vertellen.

De locatie van Bin Ladens huis is echter verdacht. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat niemand ooit de vraag stelde wie daar woonde, zeker niet in een halve dictatuur als Pakistan, waar de geheime diensten een machtsfactor van belang zijn. Het is de eerste vraag die ik stel als ik dat soort complexen in dat soort landen in het oog krijg. Ik krijg altijd wel antwoord. Zelfs van de taxichauffeur.

Al heel lang circuleren er berichten dat de ISI nauwe relaties heeft met de Afghaanse taliban, Al-Kaida en andere terreurnetwerken. Die bewijzen worden steeds sterker. Al in 2007 noemden de Amerikanen de ISI als ondersteunend aan Al-Kaida. Uit uitgelekte rapporten blijkt dat gevangenen op Guantánamo Bay dat ook zo zien.

De ernstigste beschuldiging is dat de Pakistaanse geheime dienst bij de aanslagen in het Indiase Mumbai van november 2008 betrokken was. Daarbij kwamen 160 mensen om het leven. Die informatie komt van ene David Headley, een Amerikaans-Pakistaanse militant die volgens eigen zeggen voor de ISI werkte toen hij Mumbai voorbereidde.

Geen wonder dat in het Amerikaanse Congres de druk wordt opgevoerd om de jaarlijkse steun van anderhalf miljard dollar aan Pakistan te staken. Maar dat is niet zo handig, want dan verbiedt Pakistan de doorvoer van goederen voor de strijd in Afghanistan en is er geen enkel zicht meer op enige coöperatie bij de jacht op Al-Kaida's tweede man Al Zawahiri en talibanleider Mullah Omar. Dus zal er wel een vaag compromis komen dat de Pakistaanse regering spaart. Dat is inderdaad niks voor een filmscript.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

HCSS in the media

12 September 2011

Osama Bin Laden leerde het Westen een aantal strategische lessen (NL)

De lange termijn implicaties van de 9/11 aanslagen voor internationale vrede en veiligheid blijven wazig, stellen Tim Sweijs en Stephan De Spiegeleire, beide verbonden aan het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Read more

HCSS in the media

3 May 2011

Rob de Wijk bespreekt de dood van Osama bin Laden. (NL)

Rob de Wijk discusses the death of Osama bin Laden at BNR Nieuwsradio.

Read more

HCSS in the media

3 May 2011

De aanslag op de Pakistaanse villa werd live gevolgd vanuit the Situation Room (NL)

Rob de Wijk speaks about the circumstances in the Situation Room during the strike on the villa in Pakistan.

Read more

Column

24 September 2010

De taliban dan maar kapot bombarderen? (NL)

Records zijn er niet altijd om te worden doorbroken. Na een helikoptercrash kwam deze week het aantal gesneuvelde Navo-militairen in Afghanistan op 529.

Read more

This article can be found in these programs:

Security

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

21 September 2016

The Eurasian Economic Union and the European Union

20 September 2016

Troonrede 2016

Security