Partijen als PvdA, GroenLinks, SP en D66 willen bedragen van een half tot anderhalf miljard euro bezuinigingen. Door de systematiek van het Centraal Planbureau dragen dergelijke bezuinigingen bij aan het op orde brengen van de rijksbegroting. Anders gezegd, partijen die op defensie fors bezuinigen zien dat terug in een beter rapportcijfer. Het probleem is dat het CPB zelf zegt de welvaartseffecten van veiligheid niet te kunnen meten. Met andere woorden, het model van het CPB is een boekhoudkundige exercitie die zich niet bekommert om de belangrijkste kerntaak van de staat, namelijk veiligheid.
Defensie is in het model weggegooid geld en die conclusie wordt kennelijk door politici gedeeld, getuige de verkiezingsprogramma's. Er lijkt nauwelijks besef van de positie van Nederland en over hoe wij in ons eigen belang welvaart en veiligheid kunnen beschermen. Buitenlandbeleid en defensie interesseert partijen nauwelijks.
'Nederland sterker en socialer' heet het PvdA-programma. Hoe kan Nederland sterker worden als je nauwelijks oog hebt voor de buitenwereld? Er moet meer met één stem worden gesproken 'om beter resultaat te boeken op het gebied van vrede'. Klinkt mooi, maar de krijgsmacht krijgt een miljard minder. Effectieve diplomatie eist een sterke economie en meedoen met militaire operaties. Doe je dat niet, dan zal een ander ook geen vinger naar je uitsteken, sta je er alleen voor en krijg je niets voor elkaar.
De SP stelt: "Nederland draagt zorg dat internationale samenwerking de hoeksteen vormt van internationaal beleid". Maar defensie wordt door de SP goeddeels afgeschaft. GroenLinks wil een vredeslegertje gericht op bescherming van de bevolking. D66 wil bezuinigen door meer Europese samenwerking.
Sommige politici lijken te denken dat je als land iets bijdraagt door in te zetten op stevige internationale instituties en mooie handelsverdragen. Flauwekul. Je kunt slechts iets bereiken door invloed uit te oefenen. Dat eist meedoen en je nek uitsteken.
De afgelopen tijd heb ik Kamerleden over defensie gesproken. Opvallend was dat sommige fractiespecialisten tegen verdergaande bezuinigingen waren, maar dat ze overruled werden door hun partijleiders. Opvallend is ook dat de argumentatie voor verdergaande bezuinigingen bleef steken bij de opmerking dat defensie ook haar steentje moet bijdragen. Dit argument is kul. Want er wordt op defensie al sinds 1990 bezuinigd. Het zorgbudget stijgt jaarlijks meer dan het hele defensiebudget. En bezuinigingen op defensie dragen niet of nauwelijks bij aan budgettaire oplossingen.
Ik heb het gevoel dat Nederland net als voor beide wereldoorlogen wegzakt in afzijdigheid en antimilitarisme. Minister Hillen stelt dat defensie door bezuinigingen 'niet op orde is voor welke ambitie dan ook'. Ergo, bij extra bezuinigingen valt defensie stil. Dan kan de krijgsmacht haar grondwettelijke taak van bescherming van de internationale rechtsorde en belangen niet meer waarmaken. Dan kan ook de regering haar constitutionele verantwoordelijkheid voor vrede en veiligheid in een turbulente wereld niet meer uitvoeren. Dat dit tot politieke en constitutioneel-juridische vragen zonder precedent leidt, hoeft geen betoog.
Trouw.
Experts on this news
Rob de Wijk
Rob de Wijk is the director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.
View profileRelated news
HCSS in the media
Veiligheid komt niet vanzelf
Het 24ste congres van de Stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV) met het onderwerp: 'Veiligheid komt niet vanzelf' was een groot succes. Het onderwerp van de presentatie van Rob de Wijk: 'Samen innovatiever en veiliger' is hier te lezen. Meer informatie over de conferentie kunt u lezen in het NIVD magazine nr. 3.
Read moreColumn
Visionair kabinet moet impopulaire boodschap zien te verkopen
Het besluit van de Europese Centrale Bank om onbeperkt staatsobligaties te kunnen opkopen, maakt duidelijk dat gekozen politieke leiders de eurocrisis niet kunnen oplossen.
Read moreColumn
Surprises at the Dutch parliamentary elections
The Netherlands has re-established itself firmly in the center of European and euro politics. The victory of government party VVD and the spectacular return of the social democratic Labour Party PvdA have resulted in a political shift towards the middle ground. Anti-European parties on the radical left and right performed less well than expected or suffered losses.
Read moreNews
Defensie in het Stemhokje (NL)
Markante verschillen die zich moeilijk lenen voor een compromis.
Read moreHCSS in the media
Bezuinigen op Defensie (NL)
Frank Bekkers vertelt in EditieNL waarom burgers willen bezuinigen op defensie maar waarom defensie toch belangrijk is.
Read moreColumn
Bezuinigen op hulp, cultuur en defensie is paard achter de wagen (NL)
Er bestaat een onbedwingbare neiging begrotingsposten als uitgaven te beschouwen in plaats van als investeringen. Soms schieten politici zich daarmee in de eigen voet.
Read moreHCSS in the media
Toenemende kosten op de JSF (NL)
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil de stekker trekken uit de Nederlandse deelname aan de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter (JSF).
Read moreHCSS in the media
Motie Tweede Kamer omtrent JSF aanvaard (NL)
Een Kamermeerderheid wil dat Nederland uit het JSF-project stapt. Minister Hillen (Defensie) heeft de motie van de Tweede Kamer aanvaard.
Read moreHCSS in the media
JSF geliefd doelwit oppositie (NL)
De Tweede Kamer praat donderdag over de opvolger van de F-16. Een Kamermeerderheid is tegen verdere deelname aan de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter (JSF), een nieuwe klap voor een inmiddels zeer omstreden project.
Read moreThis article can be found in these programs:
