About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

President Obama kan alsnog zijn Nobelprijs voor vrede verdienen

23 September 2013

In de media werd president Obama al snel tot verliezer gebombardeerd toen Rusland het initiatief nam voor de chemische ontwapening van Syrië. Inderdaad had Obama zich in een tamelijk lastige positie gemanoeuvreerd.

Zijn belangrijkste bondgenoot, het Verenigd Koninkrijk, haakte af. Afgezien van Franse steun was er weinig internationale animo voor een strafexpeditie tegen Assad. Bovendien was de steun voor de interventie van het Congres uiterst twijfelachtig. Kortom, deze episode in de Syrische crisis toont maar weer eens aan hoe politici zich zelf in een hoek kunnen manoeuvreren. Wie zegt dat de inzet van chemische wapens een rode lijn is die niet mag overschreden, moet omwille van de eigen geloofwaardigheid interveniëren, ook al is dat op dat moment het domste wat je kunt doen.

Het was dan ook cynisch dat uitgerekend de winnaar van de Nobelprijs voor de vrede door een interventie een escalerend regionaal conflict zou kunnen ontketen. Maar wat er nu gebeurt stemt hoopvol. Het is onbelangrijk of de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken mogelijk wat ondoordacht riep dat Assad een strafexpeditie kon voorkomen als hij zijn chemische wapens zou opgeven. Feit is dat daardoor een totaal nieuwe dynamiek ontstond.

Autocratisch geregeerde bondgenoten
De vraag is natuurlijk waarom Rusland zo snel Kerry's suggestie omarmde. Ik denk dat het Westen onderschat hoezeer Rusland, evenals China, tegen elke aantasting van de soevereiniteit van een land is. Moskou en Peking geloven niet dat de Veiligheidsraad gerechtigd is een regime change te sanctioneren. Bovendien wantrouwen ze de westerse bedoelingen diep. Amerika en zijn bondgenoten bezwoeren dat ze niet uit waren op regime change in Libië, maar ze deden het toch. Regime changes vonden ook plaats in Kosovo, Afghanistan en Irak. De vrees is diepgeworteld dat Amerika en zijn Europese bondgenoten er uiteindelijk ook niet voor terugdeinzen te interveniëren als het in hun ogen fout gaat in Tsjetsjenië, Tibet of in de autocratisch geregeerde bondgenoten van Moskou of Peking.

Het Amerikaans-Russische akkoord zelf is het toonbeeld van diplomatiek vernuft. In één klap beëindigde het akkoord de discussie over de schuldvraag. Strafmaatregelen worden niet langer genomen om Assad te straffen voor de inzet van chemische wapens. Strafmaatregelen worden nu genomen als de uitvoering van het akkoord gefrustreerd wordt door wie dan ook. Dat kunnen Ruslands bondgenoot Assad of de door het westen gesteunde rebellen zijn. Die laatsten worden ervan verdacht ook over chemische wapens te beschikken en te hebben ingezet.

Terechte winnaar
Het Amerikaans-Russische akkoord heeft ook in één klap de relatie tussen beide landen verbeterd en dwingt hen nu een brede politieke oplossing voor het hele conflict te vinden. Daarvoor is de steun van Iran onontbeerlijk. Want alleen Iran en Rusland kunnen geloofwaardig met Assad in gesprek gaan. Dat de Iraanse leiders het Russische initiatief steunden is logisch. Geen ander land heeft zo geleden onder chemische wapens als Iran tijdens de oorlogen met Irak.

Als het spel handig wordt gespeeld, lossen Amerika en Rusland uiteindelijk ook nog het Iraanse nucleaire probleem op. Obama gaat dan als terechte winnaar van de Nobelprijs de geschiedenis in, terwijl de Russische positie sterk wordt verbeterd.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

13 May 2016

Met Trumps visie op buitenlandbeleid is weinig mis

COLUMN Toen Barack Obama president van de Verenigde Staten werd, wilde hij terecht af van de confrontatiepolitiek en het unilateralisme van zijn voorganger.

Read more

HCSS in the media

8 February 2016

Obama wil oliebelasting invoeren

Obama wil een oliebelasting invoeren van 10 dollar per vat, om zo het gebruik van fossiele brandstof te ontmoedigen. En met de opbrengst duurzame projecten te financieren. Gegeven de timing lijkt het eerder een poging om een signaal af te geven aan zijn opvolger, dan om dit daadwerkelijk door te drukken zegt Sijbren de Jong in gesprek met RTL Z.

Read more

HCSS in the media

3 October 2013

'Nederland verliest invloed door bezuiniging Defensie'

Door de bezuinigingen op de krijgsmacht zal Nederland internationaal aan invloed verliezen. Dat zeiden oud-generaal Dick Berlijn en veiligheidsexpert Rob de Wijk woensdag bij een hoorzitting over de defensiebezuinigingen in de Tweede Kamer.

Read more

Column

2 October 2013

Mensen hebben perspectief nodig om solidair te zijn

Ik moest het idee van de participatiesamenleving even op mij laten inwerken. Participatie duidt toch op solidariteit? En solidariteit is toch een voorwaarde om voor elkaar te zorgen? Mensen moeten verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leefomgeving, heette het in de Troonrede. De vraag is of mensen dat gaan doen.

Read more

HCSS in the media

26 September 2013

F16's zonder piloot

Voor het eerst heeft een F-16-gevechtstoestel een onbemande vlucht gemaakt. Luchtvaartfabrikant Boeing heeft het vliegtuig dusdanig aangepast dat hij als een drone op afstand bestuurd kan worden.

Read more

Column

13 September 2013

Nederlandse krijgsmacht heeft grote opdracht over de grens

Naast defensiedeskundigen, oud-ministers en een generaal die de noodklok over defensie luidden, pleitten afgelopen weekeinde in Letter&Geest jonge liberalen voor een kleinere krijgsmacht. Er is een nieuwe bescheiden defensiestrategie nodig met eenvoudige doelen en weinig middelen, vinden ze.

Read more

Column

9 September 2013

Nederland kan pas veranderen als Rutte een strategie heeft

Optimisme is een gevoel, geen plan. En met optimisme trek je Nederland niet uit het slop. Dit kwam bij mij op na de lezing van premier Rutte deze week in De Rode Hoed.

Read more

Column

4 September 2013

Door militaire interventie zal de strijd in Syrië escaleren

Militaire actie tegen Syrië stort de wereld in een ongewis avontuur. Natuurlijk is de inzet van chemische wapens onaanvaardbaar. Het gebruik van deze massavernietigingswapens tegen burgers is in strijd met het Genocideverdrag en het Chemische Wapensverdrag. Bovendien roept het VN-beginsel van de responsibility to protect (R2P) de internationale gemeenschap op burgers te beschermen die uitgeroeid dreigen te worden.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

26 September 2016

China doet gooi naar technologisch leiderschap

26 September 2016

Verbeteren EU-voorstellen het vertrouwen in de Unie?

Global Trends