About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Provoceren van islam is schadelijk voor vrijheid van meningsuiting

5 October 2012

Het blijft tobben met de vrijheid van meningsuiting. Na veel aarzelen kreeg PVV-leider Geert Wilders een visum voor Australië. Hij kan daar nu over de gevaren van de islam spreken. De Australische minister van immigratie Bowen maakte een afweging tussen de vrijheid van meningsuiting en de extreme opvattingen van Wilders. Uiteindelijk stemde hij toe. Wilders mocht geen martelaar worden.

Diezelfde Wilders werd vorig jaar in Nederland vrijgesproken van haatzaaien en discriminatie. Hij mocht de islam een fascistische ideologie noemen, hij mocht pleiten voor een verbod op de Koran en hij mocht de film 'Fitna' uitbrengen. Interessant is de vergelijking met de zaak tegen Constant Kusters van de Nederlandse Volksunie. Die werd onlangs veroordeeld tot een werkstraf en een voorwaardelijke gevangenisstraf omdat hij 'eigen volk eerst' en 'Nederland voor de Nederlanders' had geroepen. "Vreemdelingen zijn door hem beledigd. Hij heeft de grenzen van de vrijheid van meningsuiting overschreden", vond het Openbaar Ministerie. Het zal juridisch allemaal wel kloppen, maar de leek ontgaat het waarom de vrijheid van meningsuiting wel voor Wilders, maar niet voor Kusters geldt.

En dan nu de film 'The Innocence of Muslims', die tot gewelddadige rellen in de islamitische wereld leidde. In een interview met de Wall Street Journal omschreef de maker, Nakoula Basseley Nakoula, de film als een 'politieke poging om de aandacht te vestigen op de hypocrisie van de islam'. In die zin is er weinig verschil met Wilders' 'Fitna' of zelfs met 'Submission', die tot de dood van filmmaker Theo van Gogh leidde. In zekere zin is er ook een overeenkomst met de Deense cartoonaffaire van 2005 die ontstond nadat de krant Jyllands Posten satirische afbeeldingen van de profeet plaatste. En een paar weken geleden was het weer raak in het Franse satirische blad Charlie Hebdo. In al deze gevallen was het belangrijkste verweer van de makers de vrijheid van meningsuiting.

Wat is hier toch aan de hand? Minister Bowen gaf het antwoord. Hij noemde Wilders een provocateur. Dat is inderdaad wat al deze gevallen in meer of minder mate met elkaar delen. Al die uitingen zijn vooral provocaties om reacties teweeg te brengen die een selffulfilling prophecy zijn. In de ogen van de provocateurs bevestigen de reacties op hun maaksels datgene wat zij allang vonden: Moslims zijn lichtgeraakt, kunnen niet tegen kritiek en zijn gewelddadig. Onder het mom van de vrijheid van meningsuiting wordt hier met moderne middelen een middeleeuwse godsdienstoorlog uitgevochten.

Klaarblijkelijk hebben regeringen en rechters het hier erg moeilijk mee. Ze zijn bang om van censuur te worden beticht, ook al mag de vrijheid van meningsuiting volgens het artikel 10 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens aan banden worden gelegd als de nationale veiligheid in het geding komt. Dit artikel 10 wijst zelfs op de verplichting tot zelfbeperking als uitingen gevolgen hebben voor de veiligheid.

Maar die verplichting wordt door deze provocateurs aan de kant geschoven. Sterker nog, zij hebben belang bij het uit de hand lopen van kwesties rondom hun films en cartoons. Dat hierdoor uiteindelijk de vrijheid van meningsuiting zelf wordt aangetast, schijnt hen niet te deren.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

5 November 2012

Obama kan in tweede termijn alsnog een Kennedy worden

Vijftig jaar geleden haalde de wereld rond deze tijd opgelucht adem. Een allesverwoestende kernwapenoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie met mogelijk 200 miljoen slachtoffers was afgewend. Nooit eerder had de wereld een dergelijke acute, existentiële crisis meegemaakt.

Read more

HCSS in the media

31 October 2012

Rob de Wijk in Energiepodium: “Nucleaire situatie Iran kan olieprijs ongekend doen stijgen”

Het ziet er naar uit dat Iran belangrijke vorderingen heeft gemaakt op het gebied van de nucleaire technologie. Eind oktober concludeerden inlichtingendiensten dat de ondergrondse verrijkingsfabriek van Fordo nabij de heilige plaats Qum zo goed als klaar is.

Read more

Column

19 October 2012

Separatisten spelen handig in op onvrede in Europese landen

Het lijkt erop dathet moeilijker is de Europese Unie te gronde te richten dan de landen die er deel van uitmaken. Juist nu de EU voorzichtig de crisis onder controle weet te krijgen, zwellen separatistische geluiden in sommige lidstaten aan. Het is paradoxaal: de EU krijgt de Nobelprijs voor de vrede omdat Europese integratie tot stabiliteit en vrede in Europa leidde en tegelijkertijd desintegreren separatistische politici sommige lidstaten van diezelfde EU.

Read more

Column

5 October 2012

A Strategic Coup? A brilliant acquisition of the world metal market

This summer a silent change took place in the game of metal trading. The biggest metal exchange in the world, the London Metal Exchange (LME), was sold for 180 times its annual earnings to the Hong Kong Exchanges & Clearing (HKEx). The takeover is yet another move in a series of activities strengthening China’s grasp on the global gold trade, an objective it has formally included in its latest Five-Year Plan.

Read more

Column

1 October 2012

De dreigende cocktail van nationalisme en militarisering in China

Eindelijk. China heeft een vliegdekschip. Tijdens de ingebruikname, waarbij president Hu Jintao en premier Wen Jinbao aanwezig waren, werd met veel fanfare duidelijk gemaakt waarvoor dit schip geschikt is: het beschermen van de nationale soevereiniteit.

Read more

HCSS in the media

24 September 2012

Rob de Wijk over de film ''Innocence of Muslisms'' en de wereldwijde reactie hierop

Rob de Wijk op BNR over de machtsverhoudingen binnen Europa, de VN en de film ''innocence of Muslims''.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

27 September 2016

Why Putin’s Union does not want to work with the EU

26 September 2016

China doet gooi naar technologisch leiderschap

26 September 2016

Verbeteren EU-voorstellen het vertrouwen in de Unie?

Global Trends