About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

Rijdend over de A12, luister ik naar non-nieuws over Johannes

2 January 2013

Het jaar 2012 werd het jaar van het wantrouwen en Nederland op zijn smalst. Twee gebeurtenissen symboliseren dit. De belachelijke discussie over de dood van Johannes de bultrug, die zelfs tot vragen in het parlement leidde, toonde aan dat publiek, politiek en media zich met volstrekte non-issues bezighouden die meer zeggen over de maatschappij zelf dan over die bultrug. De walvis kreeg een naam en werd vermenselijkt, zodat zeehondenliefhebber Lenie 't Hart snikkend kon constateren dat Johannes, die Johanna bleek te zijn', 'was vermoord'. Zij suggereerde ook nog een complot. Toen vervolgens ook nog een stille tocht ter ere van het gestorven dier werd aangekondigd verlangde ik heel erg naar kerstdagen buiten Nederland.

In de hele discussie werden feiten tot meninkjes gedegradeerd, besluiten tot complotten. Minister Kamp stelde dat het volstrekt logisch was dat hij naar de Tweede Kamer moest komen. Hij zei het met veel overtuiging, maar geloven deed ik hem niet. De hype die over deze non-issue ontstond toonde eens te meer aan dat sommige burgers en politici het zicht op de realiteit zijn verloren en zich kennelijk de luxe kunnen permitteren zich druk te maken over volstrekte trivialiteiten.

Cynisch is dat de toestand in Griekenland, waar de maatschappij tot stilstand is gekomen en zieken overlijden door gebrek aan medicijnen, niet tot emotionele reacties leidt. Want de Grieken hebben het aan zich zelf te wijten, terwijl die bultrug het onschuldige slachtoffer van de gewantrouwde overheid werd.

130 km per uur
De andere gebeurtenis is de uitwerking van het besluit om 130 kilometer per uur op de snelwegen in te voeren. Op zich juich ik dat toe, maar de uitwerking is belachelijk. Neem de A12 van Utrecht naar Den Haag. Daar word je getrakteerd op vaste borden, onderborden, draaiborden en signalen boven de weg waardoor dan weer 130 km gereden mag worden, dan weer 120, afhankelijk van een gesloten of geopende spitsstrook, dan weer 100, en soms gelden bepaalde snelheidslimieten alleen buiten de spits.

De A12 staat symbool voor de maakbare, risicomijdende samenleving waar vanachter een bureau en op basis van ondoorgrondelijke rekenmodellen, wordt bepaald hoe de onverantwoordelijke burger in een keurslijf moet worden geperst. De A12 is geïnstitutionaliseerd wantrouwen in de burger.

Wantrouwen
Johannes staat dus voor burgerlijk wantrouwen in de overheid; de A12 staat voor een overheid die de burger wantrouwt. En beide tonen vergaande naarbinnengerichtheid.

Toen ik over die A12 reed en op de radio discussies over Johannes volgde, vroeg ik mij af of zo'n land nog wel in staat is zich aan de snel veranderende wereld aan te passen en een financiële crisis op te lossen. Verklaart deze mentaliteit waarom Nederland het slechtst presenterende triple A land is? Zeker is dat wij de effecten van de internationale economische malaise zelf hebben verdiept: consumentenwantrouwen, wantrouwen in ons pensioenstelsel, wantrouwen als gevolg van overheidsbezuinigingen en wantrouwen in de huizenmarkt.

De koningin legde in haar kersttoespraak terecht de nadruk op vertrouwen. In het winnen van wederkerig vertrouwen ligt een voortdurende opgave, zei Beatrix. Voor burger, overheid en media, voeg ik eraan toe.

Trouw

Experts on this news

Rob de Wijk

Director of HCSS

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

President Hollande ontpopt zich als een Europese Obama

18 January 2013

President Hollande ontpopt zich als een Europese Obama

De reacties op president Hollandes interventie in Mali waren alom positief. Waren dat ook niet de reacties toen westerse landen intervenieerden in Kosovo, Afghanistan, Irak en Libië? Beloofden de staatshoofden en regeringsleiders ook toen niet dat hun troepen geen minuut langer zouden blijven dan noodzakelijk? En ebde de aanvankelijke steun niet weg toen snelle successen uitbleven?

Read more

Column

Moslimextremisme bloeit, met dank aan de Arabische 'Lente'

11 January 2013

Moslimextremisme bloeit, met dank aan de Arabische 'Lente'

Wie dacht dat er met de dood van Osama bin Laden een einde zou komen aan het moslimextremisme had het mis. Al voor Bin Ladens dood veranderde Al Kaida van een centraal geleide naar een decentrale organisatie met filialen in talrijke conflictgebieden. De Arabische Lente - zoals de westerse wereld de opstanden hardnekkig noemde - blijkt een zegen voor extremisten.

Read more

Column

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

4 January 2013

Dit jaar wordt het jaar van de waarheid voor Nederland en Europa

In het onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn meer verdraagzaamheid en socialer gedrag de prioriteit van de Nederlandse burger. Het aantal burgers dat vindt dat de regering zich minder op het buitenland moet richten, is volgens het onderzoek gestegen van 64 naar 70 procent.

Read more

Column

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

22 December 2012

Er wordt niets bereikt, en dat vinden politici prachtig

Premier Rutte kwam opgewekt van zijn laatste eurotop terug. Er was niets bereikt, en dat was goed. De euro is in rustiger vaarwater terecht gekomen en het is nu niet de tijd voor vergezichten over een toekomstig Europa. Gaat u maar rustig slapen, alles is onder controle. Maar als de geschiedenis van internationale crises iets bewijst, is het dat deze grillig verlopen en dat geen voorspelling klopt. Politici worden geleid door wensdenken. Ze doen te weinig en te laat, dus blijft de crisis dooretteren.

Read more

Column

Mayakalender hield ook al geen rekening met de milieubeweging

14 December 2012

Mayakalender hield ook al geen rekening met de milieubeweging

Ruim een week voor het aflopen van de Mayakalender - die het einde van de wereld voorspelt - kondigen de samenwerkende inlichtingendiensten van de Verenigde Staten de ondergang aan van de wereld zoals we die nu kennen. Ze doen dat in hun toekomstverkenning 'Global Trends 2030'.

Read more

Column

Alleen met politieke hervormingen kan de Chinese economie nog jaren groeien

4 December 2012

Alleen met politieke hervormingen kan de Chinese economie nog jaren groeien

‘China wordt een land van leugens. Zelfs mensen aan de top geloven niet dat het communisme de toekomst heeft.’ De 84-jarige Mao Yushi is niet bang boude uitspraken te doen. De grondlegger van de moderne Chinese economie sprak deze week in Nederland met zakenlieden, hoge ambtenaren en grote ondernemingen.

Read more

This article can be found in these programs:

Resources

14 April 2014

Benoeming Paul Sinning: executive director

27 March 2014

7 year anniversary HCSS

26 March 2014

“Vermindering gasexport zou catastrofaal zijn voor Rusland”

Resources