About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

Turkije kan Navo het Syrische conflict inzuigen (NL)

13 April 2012

Degenen die denken dat een bestand in Syrië standhoudt, moeten wel onverbeterlijke optimisten zijn. Want geen van beide strijdende partijen heeft een prikkel om de strijd te staken. Het Westen kondigde sancties af, maar heeft geen zin om militair in actie te komen.

China en Rusland vetoën in de VN-Veiligheidsraad elke veroordeling van de regering-Assad en zetten in op diplomatie. Deze verschillen in benadering verschaften maximale speelruimte voor een regime dat daarom nauwelijks hoeft te vrezen voor militaire inmenging door het buitenland. Assad zal ook de inschatting maken dat hij nog steeds kan winnen van slecht getrainde en bewapende opstandelingen. Voor hem is het staken van de strijd, terwijl hij niet weet of de opstandelingen dat ook zullen doen, dus geen rationele keuze.

En dan de opstandelingen. Ook zij hebben de strijd nog niet verloren. En ook zij worden gemotiveerd door tegenstrijdige signalen van de internationale gemeenschap. Die vindt enerzijds dat ze de strijd moeten staken, maar geeft hen tevens een aanmoedigingspremie. Want dat is de 100 miljoen dollar steun uit Arabische wereld en de 25 miljoen dollar van Amerika voor communicatieapparatuur voor het Vrije Syrische Leger. Bovendien staat het Westen achter hen. Ze weten dat wanneer zij, de rebellen dus, het staakt-het-vuren schenden, het Westen zal geloven dat de troepen van Assad hen daartoe uitdaagden.

En zo ontstaat voor de internationale gemeenschap een klassiek dilemma: iedereen wil vrede, maar door internationale bemoeienis is het bereiken daarvan moeilijker. Pogingen om vrede te brengen falen en reputaties sneuvelen. De oud-secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, ziet zijn vredesplan in rook opgaan; Rusland en China zien dat diplomatie weinig oplevert; de Arabische wereld faalde al met waarnemers en ziet nu dat haar geld olie op het vuur is; en het Westen constateert voor de zoveelste keer dat sancties geen soelaas bieden.

Iedereen met ook maar een klein beetje verstand van conflictbeheersing weet dat vrede slechts mogelijk is als een van de beide partijen een overwinning dreigt te boeken of dat er een langdurige patstelling dreigt. Pas dan zijn partijen bereid tot wapenstilstanden en compromissen.

Toch kan er nu sprake zijn van een game changer. Met het bestoken van vluchtelingen aan de andere kant van de grens door Assads troepen lijkt de Syrische leider een cruciale fout te hebben begaan. De Turkse premier Erdogan stelde in China terecht dat dit 'een duidelijke grensschending was' waartegen moet worden opgetreden.

Daarmee krijgt het conflict ineens een onverwachte dimensie. Turkije is lid van de Navo en kan een beroep doen op artikel 4 van het verdrag. Dit geeft Turkije het recht de bondgenoten te consulteren. In het uiterste geval kan Turkije zelfs een beroep doen op artikel 5, de collectieve verdedigingsclausule. Turkije kan de Navo zo in een positie manoeuvreren waarin het voor Europa en Amerika moeilijk wordt om militair buiten schot te blijven. Dan wordt een door de Navo afgedwongen bufferzone aan de Syrische kant van de grens ter bescherming van Turkije én de vluchtelingen een reële optie.

En zo wordt de internationale gemeenschap ongewild een conflict ingezogen dat ze momenteel zelf aanwakkert.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

Column

22 April 2016

De vrijheid van meningsuiting aan banden voor een hoger doel

De EU mag zich nooit afhankelijk maken van Turkije, vindt Rob de Wijk. Maar omdat de vluchtelingencrisis een bedreiging is voor de hele unie, heeft Erdogan ons in de tang. .

Read more

Column

1 February 2016

In ruil voor beter bewaakte grenzen geven we dus welvaart op

COLUMN Binnen zes tot acht weken moet de immigratie naar Europa drastisch zijn verminderd, vindt EU-voorzitter Rutte. Dat lijkt me wat te optimistisch. Hoewel de Middellandse Zeeroute minder aantrekkelijk is geworden sinds de EU schepen van mensensmokkelaars mag vernietigen, werken de meeste maatregelen niet. .

Read more

Column

4 April 2014

Democratie heeft wereldwijd steeds meer het nakijken

Het westen sprak schande van het besluit van de Turkse premier Erdogan om Facebook en Twitter te sluiten. Maar tegelijkertijd groeide zijn aanhang en boekte hij een overwinning tijdens de laatste lokale verkiezingen. Er werd schande gesproken van president Poetins annexatie van de Krim. Maar in eigen land steeg zijn populariteit.

Read more

News

17 April 2012

HCSS launches GeoRisQ Monitor

The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) is very pleased to present the HCSS GeoRisQ Monitor. GeoRisQ Monitor provides big picture overviews of trends, risks and opportunities across different fields to decision makers, analysts and everyone taking a vivid interest in the 'state of the world'.

Read more

News

15 April 2012

'5 over 12': Hoe Nederland toch sterker uit de crisis kan komen. Schrijf je nu in voor het Boekseminar (NL)

Het programma van het seminar staat in het teken van Rob de Wijk zijn nieuwe boek ‘5 over 12’.

Read more

HCSS in the media

13 April 2012

Radio 1 Villa VPRO: Interventie NAVO in Syrië dreigt (NL)

Oorlog met Syrie is een reële optie als NAVO-land Turkije weer wordt aangevallen.

Read more

This article can be found in these programs:

Global Trends

26 September 2016

Verbeteren EU-voorstellen het vertrouwen in de Unie?

21 September 2016

The Eurasian Economic Union and the European Union

20 September 2016

Troonrede 2016

Global Trends