About News Products & services Clients & partners Jobs Contact Experts

News - Column

WikiLeaks biedt slechts een kijkje achter de schermen. (NL)

21 January 2011

Nederland heeft weer iets om geschokt over te zijn. Wat die WikiLeaks al niet teweeg kunnen brengen.

Worden die berichten wel goed gelezen, vraag ik mij soms af. Neem de uitspraak van topambtenaar Kingma van het ministerie van buitenlandse zaken. Hij zou volgens de uitgelekte Amerikaanse ambtsberichten gezegd hebben dat de Oegandese rebellenleider Joseph Kony moest worden vermoord. Maar klopt dat wel? Kingma suggereerde de Amerikanen een ’prijs op het hoofd’ van de rebellenleider te zetten, waarna plaatselijke figuren zich om hem ’zouden ontfermen’.

Geen gek idee. In 2003 betaalde president Bush 30 miljoen dollar voor de beide zoons van de Iraakse leider Saddam Hoessein. Ze werden daadwerkelijk gelokaliseerd, maar stierven in een vuurgevecht. En op het hoofd van Osama Bin Laden staat nog steeds een prijs van tientallen miljoenen dollars.

Het is niet de bedoeling om deze types om te leggen, maar voor het gerecht te dagen. En uiteindelijk worden ze opgepakt door mensen die goed bekend zijn met de omgeving waarin dergelijke misdadigers zich ophouden. Recent vroeg ook de gerespecteerde International Crisis Group om een prijs op het hoofd van Kony voor degene die hem bij het Strafhof in Den Haag zou afleveren.

Ik kom in de door WikiLeaks openbaar gemaakte documenten het woord ’vermoorden’ ook niet tegen. Liep Kamerlid Irrgang (SP) niet erg hard van stapel toen hij stelde dat Kingma opriep tot ’buitenrechtelijke executie’? Nog afgezien van de vraag of dit Amerikaanse bericht wel een nauwgezette weergave was van het besprokene.

Het probleem van alle door WikiLeaks gehackte Amerikaanse berichten over Nederland is dat het hier om een subjectieve interpretatie van gesprekken gaat die nu subjectief geïnterpreteerd worden.

Neem de berichten over Uruzgan. De veiligheidssituatie zou in 2006 veel ernstiger zijn dan bekend, concludeerden de media in koor. Bekend bij wie? In de Kamerbrieven over de missie van 2005 en 2007 wordt gesteld dat ’de risico’s die zijn gemoeid met deze missie aanzienlijk’ zijn. Maar politici die voor de missie waren, kozen ervoor deze risico’s te bagatelliseren en de gang naar Afghanistan te presenteren als opbouwmissie. Er is bewust een beeld geschapen, dat niet overeen kwam met de brieven die de regering zelf naar de Kamer stuurde.

Bovendien waren er veel meer bronnen waaruit toen bleek hoe het gesteld was met de veiligheidssituatie. Internet en blogs waren een onuitputtelijke bron van informatie. Deze bronnen en briefings door vertegenwoordigers van het ministerie van defensie schetsten ook in die tijd een weinig rooskleurig beeld van de veiligheidssituatie. Op zich niet vreemd. Want een krijgsmacht wordt per definitie in een onveilige omgeving ingezet.

Het effect van de WikiLeaks is dat ze het politieke debat ontregelen. Ze zijn een paar jaar oud, komen voor rekening van de opsteller, worden onder een vergrootglas gelegd en focussen op een klein deel van de Nederlandse diplomatie, namelijk met Amerika. Ze geven een aardig kijkje achter de schermen, maar meer ook niet. Want het zijn geen beleidsdocumenten. Wel tonen ze aan dat Nederland en Amerika zich niet door elkaar laten dwingen. Ondanks alle druk vertrok Nederland uit Afghanistan en zette Amerika geen prijs op het hoofd van Kony.

Trouw

Experts on this news

Director

Rob de Wijk

Rob de Wijk is the founder and non-executive director of HCSS. He studied Contemporary History and International Relations in Groningen, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.

View profile

Related news

HCSS in the media

3 October 2011

The Tragedy of Wikileaks: Right Critique, Wrong Actions

The article, written for Aspenia, looks at the tragedy of Wikileaks, at how Julian Assange, for the best of reasons, has actually set back the cause of open government a good ways. It also takes us through the looking glass, assessing what cablegate means in terms of intelligence gathering in the new era.

Read more

HCSS in the media

22 January 2011

Afghanistanmissie en Wikileaks (NL)

Rob de Wijk speaks about the mission in Afghanistan and the Wikileaks issue.

Read more

HCSS in the media

29 December 2010

WikiLeaks is enorm schadelijk voor Washington (NL)

Rob de Wijk discusses the ramifications of Wikileaks

Read more

Column

10 December 2010

Assange bereikt het tegendeel van wat hij wil. (NL)

Julian Assange, oprichter van WikiLeaks, is opgepakt en lijkt tot cybervariant van Che Guevara te zijn verheven.

Read more

HCSS in the media

7 December 2010

Julian Assange gearresteerd (NL)

Rob de Wijk speaks about the arrest of Wikileaks leader Julian Assange.

Read more

HCSS in the media

4 December 2010

Rob de Wijk over Wikileaks (NL)

Rob de Wijk speaks about the Wikileaks concerns.

Read more

HCSS in the media

1 December 2010

VPRO Buitenlandpanel over Wikileaks, cyberoorlog en democratie in Afrika (NL)

Christa Meindersma discusses Wikileaks and the future of cyber wars.

Read more

HCSS in the media

26 July 2010

Rob de Wijk over het uitlekken van de documenten van WikiLeaks (NL)

Commentaar Rob de Wijk in Radio 1

Read more